Kalp Pili Nasıl Takılır?

Kalp, her gün farkında olmadan binlerce kez düzenli şekilde atar. Bu düzen, kalbin içindeki doğal elektrik sistemi sayesinde sağlanır. Ancak bazı durumlarda bu sistem yavaşlayabilir, aksayabilir ya da sinyaller kalbin tamamına doğru şekilde iletilemeyebilir. Böyle bir durumda kalp, vücudun ihtiyacına yeterince hızlı ve düzenli yanıt veremez.

Baş dönmesi, ani bayılma, çabuk yorulma, sebepsiz halsizlik veya egzersiz kapasitesinde belirgin azalma bu durumun ilk işaretleri olabilir. Bazı kişilerde ise hiçbir belirti olmadan, yalnızca yapılan bir EKG veya ritim kaydı sırasında kalp atımının tehlikeli derecede yavaşladığı fark edilir. Bu noktada kalbin doğal ritmini destekleyecek kalıcı bir çözüm gerekebilir.

Kalp pili, kalbin elektriksel sistemindeki bu aksaklıkları telafi etmek için kullanılan güvenilir ve etkili bir tedavi yöntemidir. Kalp piline ihtiyaç duyulması çoğu zaman ani bir karar değildir. Altta yatan ritim bozukluğunun ciddiyeti ve sürekliliği değerlendirilerek planlanır.

Kalp pili denildiğinde genellikle klasik piller akla gelse de, bazı hastalarda ani ritim bozukluklarına karşı şok verebilen ICD, kalbin iki tarafını senkronize ederek pompa gücünü artıran CRT sistemleri veya uygun hastalarda kullanılan kablosuz (leadless) kalp pilleri tercih edilebilir. Hangi cihazın gerekli olduğu altta yatan ritim bozukluğuna göre belirlenir.

En sık merak edilen konulardan biri ise kalp pilinin nasıl takıldığı, işlemin zor olup olmadığı ve hastayı nasıl bir sürecin beklediğidir.

Kalp Pili Nasıl Takılır?

Kalp pili takılması, kalbin elektriksel iletim sistemindeki bozukluklar nedeniyle kalp atımının tehlikeli derecede yavaşladığı veya düzensizleştiği durumlarda uygulanan girişimsel bir işlemdir. Bu işlem, halk arasında “ameliyat” olarak adlandırılsa da çoğu hastada açık cerrahi değildir ve genellikle lokal anestezi altında, kısa sürede tamamlanır. Amaç, kalbin doğal ritmini destekleyecek elektriksel uyarıların güvenli ve sürekli şekilde sağlanmasıdır.

Hastaların en çok merak ettiği konular genellikle şunlardır: İşlem sırasında uyanık mı olacağım, canım acıyacak mı, kalbime doğrudan mı müdahale edilecek, ne kadar sürecek ve sonrasında beni ne bekliyor? Bu soruların tamamı, kalp pili takılma sürecinin doğru anlaşılmasıyla netleşir.

Kalp Pili Takılmadan Önce Hazırlık Süreci

Kalp pili takılmasına karar verilmeden önce ayrıntılı bir değerlendirme yapılır. Hastanın şikayetleri, EKG kayıtları, Holter monitörizasyonu ve gerekirse elektrofizyolojik incelemeler birlikte değerlendirilir. Amaç, kalp pilinin gerçekten gerekli olup olmadığını ve hangi tip pilin uygun olacağını netleştirmektir.

İşlem öncesinde kan testleri yapılır, enfeksiyon riski değerlendirilir ve kullanılan ilaçlar gözden geçirilir. Özellikle kan sulandırıcı ilaçlar açısından hasta özel olarak değerlendirilir; bazı durumlarda ilaçlar kesilmeden işlem yapılabilirken, bazı hastalarda geçici düzenlemeler gerekebilir. Bu karar tamamen hastanın risk profiline göre verilir.

Hasta işlem günü genellikle aç olarak hastaneye alınır. Takılacak kalp pili, hastanın ritim bozukluğuna ve kalbinin ihtiyacına göre önceden seçilmiş olur.

Kalp Pili Takma İşlemi Nerede ve Nasıl Yapılır?

Kalp pili, ameliyathane şartları gerektirmeden, genellikle elektrofizyoloji veya anjiyo laboratuvarında takılır. Bu ortamlar hem steril koşulların sağlandığı hem de kalbin anlık olarak görüntülenip izlenebildiği özel alanlardır.

İşlem çoğu hastada lokal anestezi altında yapılır. Bu, hastanın tamamen uyutulmadığı anlamına gelir. Uygulama yapılacak bölge uyuşturulur ve hasta işlem boyunca ağrı hissetmez. Bazı hastalarda hafif sedasyon verilebilir; bu durumda hasta daha rahat olur ancak solunumu ve refleksleri korunur.

Kalp pili genellikle köprücük kemiğinin hemen altından, çoğunlukla sol taraftan yerleştirilir. Bu bölge hem kozmetik açıdan uygundur hem de kalbe giden damarlar bu alandan kolaylıkla ulaşılabilir durumdadır.

Kalbe Giden Elektrotların Yerleştirilmesi

Kalp pili takılmasının en kritik aşaması, elektrot adı verilen ince iletken kabloların kalbin içine doğru yerleştirilmesidir. Bu kablolar, genellikle omuz bölgesindeki büyük bir toplardamar aracılığıyla kalbe ilerletilir. Elektrotlar, kalbin ilgili odacıklarına yönlendirilir ve doğru noktaya yerleştirildiğinden emin olunur.

Bu aşamada röntgen (skopi) kullanılır. Hekim, elektrotların kalp içindeki konumunu anlık olarak görüntüler. Elektrotların kalp kasına temas ettiği noktada sinyaller test edilir; kalbin bu uyarılara verdiği yanıt ölçülür. Amaç, en düşük enerjiyle en etkili uyarının sağlanabileceği noktayı bulmaktır.

Elektrotlar doğru pozisyona yerleştirildikten sonra kalp duvarına sabitlenir. Bu sabitleme işlemi, elektrotların zamanla yer değiştirmesini önler.

Kalp Pilinin Yerleştirilmesi (Pil Cebi Oluşturulması)

Elektrotlar yerleştirildikten sonra sıra kalp pilinin kendisinin yerleştirileceği alana gelir. Köprücük kemiği altındaki bölgede, cilt altına küçük bir cep hazırlanır. Kalp pili bu cebin içine yerleştirilir ve elektrotların dışta kalan uçları pil cihazına bağlanır.

Bu aşamada sistemin tamamı test edilir. Kalp pilinin kalp ritmini doğru algılayıp algılamadığı, gerektiğinde doğru uyarıyı verip vermediği kontrol edilir. Ayarlamalar işlem sırasında yapılır; böylece hasta işlem sonrasında en uygun ayarlarla taburcu edilir.

Tüm sistem sorunsuz çalıştığından emin olunduktan sonra cilt kapatılır. Genellikle estetik dikişler kullanılır ve dışarıdan bakıldığında zamanla belirgin olmayan bir iz kalır.

İşlem Ne Kadar Sürer ve Hasta Ne Hisseder?

Standart bir kalp pili takılması işlemi genellikle 30–60 dakika arasında sürer. Daha karmaşık sistemlerde veya daha önce pil takılmış hastalarda süre biraz uzayabilir.

Hasta işlem sırasında uyanıktır ancak ağrı hissetmez. Sadece işlem yapılan bölgede basınç veya dokunma hissi olabilir. Kalbin içine elektrot yerleştirilmesi sırasında hastalar genellikle herhangi bir şey hissetmez; kalbin iç yüzeyinde ağrı duyusu yoktur.

İşlem bittikten sonra hasta birkaç saat gözlem altında tutulur. Çoğu hasta aynı gün veya ertesi gün taburcu edilir.

Kalp Pili Takılması Riskli midir?

Kalp pili takılması, deneyimli merkezlerde ve uygun koşullarda yapıldığında oldukça güvenli bir işlemdir. Ancak her girişimde olduğu gibi bazı riskler vardır. Bunlar arasında enfeksiyon, kanama, elektrot yer değiştirmesi veya nadiren akciğerle ilgili komplikasyonlar sayılabilir. Bu riskler düşüktür ve büyük çoğunluğu erken dönemde fark edilip tedavi edilebilir.

Uygun hasta seçimi, doğru teknik ve işlem sonrası yakın takip bu riskleri en aza indirir.

Kalp Pili Takıldıktan Sonra Ne Olur?

İşlem tamamlandıktan sonra hasta genellikle kısa sürede günlük yaşamına dönebilir. Ancak pilin ve elektrotların yerine tam olarak adapte olabilmesi için ilk haftalarda bazı kurallara dikkat edilmesi gerekir.

Kalp pili olan hastalarda yıllar içinde cihazın bataryası doğal olarak tükenir. Bu durumda kalp pilinin tamamı değil, yalnızca pil jeneratörünün değiştirildiği daha kısa ve genellikle daha kolay bir kalp pili değişim işlemi uygulanır.

Referans: Pacemaker Insertion