Ventriküler taşikardi (VT), kalbin alt odacıklarından kaynaklanan hızlı bir ritim bozukluğudur. Kalp çok hızlı attığında kanı yeterince etkili pompalayamayabilir.
En sık kalp krizi sonrası hasar, kalp kası hastalıkları veya elektriksel iletim sorunları ventriküler taşikardiye sebep olur. Bazı durumlarda yapısal kalp hastalığı olmadan da gelişebilir.
Belirtiler ritmin hızına göre değişir. Çarpıntı, baş dönmesi, nefes darlığı, göğüs ağrısı veya bayılma görülebilir. Şiddetli ventriküler taşikardi atağı ani kalp durmasına ilerleyebilir.
Ventriküler taşikardi tedavisi ritim kontrolünü sağlamaya yöneliktir. İlaç tedavisi, kardiyoversiyon, ablasyon veya ICD cihazı gibi seçenekler uygulanabilir.
Ventriküler taşikardi nedir?
Ventriküler taşikardi (VT), kalbin alt odacıklarından kaynaklanan hızlı bir kalp ritmidir. Kalp hızı dakikada 120-250 atım arasında olabilir.
Normalde kalbiniz, düzenli elektrik sinyalleri sayesinde dakikada 60-100 arasında ritmik olarak atar. Ventriküler taşikardide bu düzen bozulur ve kalbin alt odacıklarından kontrolsüz, hızlı elektrik sinyalleri çıkar. Bu durum kalbinizin çok hızlı çalışmasına neden olur. Kalp yeterince dolup boşalamadığı için beyne ve diğer organlara giden kan azalabilir.
VT ciddi bir ritim bozukluğudur. Bazı türleri yaşamı tehdit edebilir. Ancak doğru tedavi ve düzenli takip ile birçok kişi güvenli ve aktif bir yaşam sürdürebilir.
Ventriküler taşikardi belirtiler nelerdir?
Ventriküler taşikardi sırasında şu şikayetleri yaşayabilirsiniz:
Ani başlayan kalp çarpıntısı
Baş dönmesi veya sersemlik hissi
Şiddetli halsizlik
Bayılma veya bayılacak gibi olma
Bazı kişilerde belirti çok hafif olabilir veya hiç fark edilmeyebilir. Ancak belirtisiz VT bile ciddi sonuçlara yol açabileceği için mutlaka değerlendirilmelidir.
Ventriküler taşikardi neden olur?
Ventriküler taşikardinin en sık nedeni kalp kasında hasar veya skar (yara izi) dokusu bulunmasıdır.
Özellikle şu durumlarda VT riski artar:
Daha önce kalp krizi geçirmiş olmak
Kalp ameliyatı sonrası gelişen skar dokusu
Bazı kişilerde kalp yapısı normal olmasına rağmen VT görülebilir. Bu duruma idiyopatik ventriküler taşikardi denir ve genellikle daha iyi seyirlidir.
Ayrıca bazı genetik ritim bozuklukları (Brugada, Uzun ve Kısa QT sendromları), elektrolit dengesizlikleri (potasyum, magnezyum, kalsiyum gibi) ve bazı ilaçlar da VT’ye yol açabilir.
Ventriküler taşikardi nasıl teşhis edilir?
Ventriküler taşikardi genellikle kalp ritmini kaydeden testlerle teşhis edilir.
VT tanısı için şu testler kullanılabilir:
EKG. VT sırasında kalbin elektriksel aktivitesi değerlendirilir
Holter veya ritim kayıt cihazları. Gelip giden atakları yakalamak için
Ekokardiyografi. Kalp yapısı ve pompa gücü değerlendirilir
Kalp MR’ı. Kalp kasında skar veya hastalık var mı bakılır
Elektrofizyolojik çalışma. VT’nin kaynağını netleştirmek için yapılabilir
Bazı durumlarda genetik testler de gerekebilir.
Ventriküler taşikardi nasıl tedavi edilir?
Ventriküler taşikardi tedavisi, atakların şiddetine ve altta yatan kalp hastalığına göre planlanır.
- Acil durumlarda. Eğer VT sırasında bilinciniz kapanmışsa veya tansiyonunuz ciddi şekilde düşmüşse, acil elektriksel kardiyoversiyon uygulanır. Bu işlemle kalp ritmi hızla normale döndürülür.
- İlaç tedavisi. Bazı hastalarda ritmi kontrol altına almak için ilaçlar kullanılır. Bu ilaçlar VT ataklarını azaltabilir, ancak her hastada yeterli olmayabilir.
- ICD (şok cihazı). Ciddi VT’si olan veya ani kalp durması riski yüksek kişilerde ICD adı verilen şok cihazı takılabilir. Bu cihaz kalp ritminizi sürekli izler ve tehlikeli bir ritim gelişirse otomatik olarak müdahale eder. ICD hayat kurtarıcıdır.
- VT ablasyon, VT’ye neden olan bölgenin kateterlerle bulunup etkisiz hale getirilmesidir. Kalp yapısı normal olan VT türlerinde ablasyon çoğu zaman kalıcı çözüm sağlar. Kalp kasında skar (yara izi) dokusu olan kişilerde ablasyon, ICD ile birlikte kullanılarak atakların sıklığını ve şiddetini azaltabilir.
VT tehlikeli mi?
Ventriküler taşikardi, bazı durumlarda hayatı tehdit edebilen bir ritim bozukluğudur. Ancak her VT aynı derecede tehlikeli değildir.
Kalbiniz yapısal olarak normalse, VT sırasında tansiyonunuz belirgin düşmüyorsa ve bayılma yaşamıyorsanız, risk genellikle daha düşüktür. Bu tür VT’ler çoğu zaman daha kontrollü seyreder.
Buna karşılık, kalbinizde yapısal veya elektriksel bir hastalık varsa, çarpıntı çok hızlıysa veya VT sırasında bayılma meydana geliyorsa, risk daha yüksektir ve daha yakın takip gerekir.
Bu nedenle ventriküler taşikardide risk değerlendirmesi herkes için ayrı yapılır. Doğru tedavi ve düzenli takip ile risk önemli ölçüde azaltılabilir.
VT iyileşir mi?
Bazı ventriküler taşikardi türlerinde, özellikle kalbin yapısı normal olan kişilerde, ablasyon tedavisiyle ritim bozukluğu tamamen ortadan kaldırılabilir. Bu durumda uzun vadede şok cihazına ihtiyaç olmayabilir.
Bu tür VT’ler genellikle kalbin belirli bölgelerinden kaynaklanır. En sık görülenler, kalp içindeki iletim yollarından çıkan fasiküler ventriküler taşikardiler ve kalbin çıkış yolu bölgesinden kaynaklanan VT’lerdir. Bu ritim bozuklukları ablasyona oldukça iyi yanıt verir.
Ancak kalbinizde genişleme, büyüme veya pompa gücünde azalma gibi yapısal bir kalp hastalığı varsa, ritim bozukluğu ablasyon veya ilaçlarla kontrol altına alınsa bile, ani ritim bozukluklarına karşı koruma amacıyla şok cihazı gerekebilir.
Benzer şekilde, bazı elektriksel kalp hastalıklarına (Brugada, Uzun ve Kısa QT sendromları gibi) bağlı VT’lerde de ritim kontrol altına alınsa bile, uzun vadeli güvenlik için şok cihazı tercih edilir.
Bu karar, sizin kalp yapınıza, VT’nin türüne ve risk durumunuza göre bireysel olarak verilir.
Ventriküler taşikardi ile yaşam
Ventriküler taşikardi tanısı almak korkutucu olabilir. Ancak uygun tedavi ve düzenli takip ile birçok kişi günlük yaşamına devam edebilir.
İlaçlarınızı düzenli kullanmanız, doktor kontrollerinizi aksatmamanız ve tetikleyici faktörlerden kaçınmanız önemlidir. Alkol, sigara, uyarıcı maddeler ve aşırı stres VT’yi tetikleyebilir.
Doktorunuz sizin için güvenli egzersiz düzeyini belirleyecektir.
Ne zaman acil yardım almalısınız?
Aşağıdaki durumlarda derhal acil tıbbi yardım almalısınız:
Bayılma veya ani bilinç kaybı
Şiddetli göğüs ağrısı
Ani ve şiddetli nefes darlığı
Çok hızlı kalp atışıyla birlikte ani kötüleşme
ICD’niz varsa ve kısa sürede birden fazla şok aldıysanız acil servise başvurmalısınız.
Referans: Ventricular Tachycardia
