Kalp pili, göğüs bölgesinde cilt altına yerleştirilen küçük bir elektronik cihazdır. Görevi, kalbin yavaşladığı ya da düzensiz attığı durumlarda devreye girerek kalbe hafif elektrik sinyalleri göndermek ve atışların yeterli hızda devam etmesini sağlamaktır. Cihaz sürekli çalışmaz; yalnızca kalp kendi başına yeterince hızlı atamadığında uyarı verir. Bu nedenle kalp pili, kalbin yerine geçen değil, gerektiğinde ona yardım eden bir destekleyicidir.
Kalp pili genellikle köprücük kemiğinin hemen altına yerleştirilir. Cihazdan çıkan ince teller damar yoluyla kalbin içine ulaştırılır ve kalp kası ile temas eder. Bu teller hem kalbin kendi atışlarını izler hem de gerektiğinde uyarı iletir.
Kalp pili neden takılır?
Kalp normalde belirli bir düzen içinde atar. Bu düzeni sağlayan, kalbin kendi içindeki doğal elektrik sistemidir. Bu sistem yaşla birlikte yıpranabilir, bazı hastalıklardan etkilenebilir ya da doğuştan zayıf olabilir. Sonuçta kalp gereğinden yavaş atmaya, zaman zaman duraklamaya ya da düzensiz çalışmaya başlayabilir.
Kalbin çok yavaş atması, vücudun ihtiyacı olan kanı pompalamasını zorlaştırır. Beyne yeterince kan gitmediğinde baş dönmesi, halsizlik, göz kararması ve hatta bayılma görülebilir. İşte bu noktada kalp pili devreye girer ve kalbin yeterli hızda atmasını güvence altına alır.
Cihazın takılmasını gerektiren başlıca durumlar şunlardır:
- Kalbin elektrik iletiminde tıkanma anlamına gelen kalp bloğu
- Kalbin doğal pil hücrelerinin yorulduğu sinüs düğümü hastalığı
- Bazı kalıcı ritim düzensizlikleri
- Bazı kalp yetersizliği tablolarıdır.
Karar her zaman kişiye özel verilir. Yani aynı tanıyı alan iki hastadan biri pile ihtiyaç duyarken diğeri duymayabilir.
Kalp pili nasıl takılır?
İşlem ameliyathane şartlarında yapılır ancak büyük bir cerrahi girişim sayılmaz. Hasta uyutulmaz; sadece köprücük kemiğinin altındaki bölge uyuşturulur. Bu sayede işlem sırasında ağrı hissedilmez. Hasta isterse hafif bir sakinleştirici de alabilir.
Cilde küçük bir kesi yapılır ve cihazın yerleştirileceği bir cep oluşturulur. Cihazın telleri, köprücük kemiği yakınındaki bir damardan geçirilerek kalbin içine ilerletilir. Tellerin doğru yere oturduğu görüntüleme cihazıyla kontrol edilir. Ardından cihaz cilt altına yerleştirilir ve kesi dikilir.
Pili takılması genellikle bir ila iki saat sürer. Çoğu hasta aynı gün ya da ertesi gün taburcu olur. İlk birkaç gün kol hareketlerinde dikkatli olmak gerekir; özellikle pilin takıldığı taraftaki kolu omuz hizasının üzerine kaldırmamak önerilir. Bu, tellerin yerinden oynamaması içindir.
Kalp pili takıldıktan sonra hayat nasıl olur?
İlk haftalarda yara yerinde hafif bir hassasiyet ve şişlik olabilir. Bu beklenen bir durumdur ve zamanla geçer. Cilt iyileştikten sonra cihaz dışarıdan küçük bir çıkıntı olarak hissedilir ama günlük yaşamı engellemez.
Kalp pili olan kişilerin büyük bölümü işine, sosyal hayatına ve hobilerine kaldığı yerden devam eder. Yürüyüş, yüzme, bisiklet gibi etkinliklere zamanla geri dönülebilir. Cinsel yaşamda da bir kısıtlama yoktur. Araç kullanmak da çoğu hastada kısa bir aradan sonra mümkün olur.
Yine de bazı konularda dikkat etmek gerekir.
- Cep telefonu kullanmak güvenlidir; ancak telefonu pilin olduğu taraftaki göğüs cebinde taşımamak, konuşurken pile yakın değil karşı kulağa yaklaştırmak önerilir.
- Mikrodalga fırın, televizyon, bilgisayar ve ev aletleri sorun çıkarmaz.
- Havaalanı güvenlik kapılarından geçilebilir, fakat görevliye kalp pili olduğu söylenmeli ve elle yapılan kontrol tercih edilmelidir.
- Güçlü manyetik alan oluşturan bazı tıbbi tetkikler, özellikle MR çekimi, her cihazda uygun olmayabilir.
Bu nedenle herhangi bir tetkik öncesi mutlaka kalp piline sahip olunduğu söylenmelidir. Günümüzde MR ile uyumlu kalp pilleri yaygın olarak kullanılmaktadır.
Pilin ömrü ve kontroller
Cihazın içindeki pil yıllarca dayanır. Çoğu modern kalp pilinin batarya ömrü 8 ile 12 yıl arasındadır. Ne kadar dayanacağı, cihazın ne sıklıkla devreye girdiğine göre değişir. Sürekli çalışan bir cihazın bataryası daha çabuk biter, yalnızca arada bir devreye giren cihazınki daha uzun süre yeterli olur.
Batarya bittiğinde cihazın tamamı değil, yalnızca pil kısmı yenilenir. Bu işlem ilk takılma kadar zor değildir; çünkü teller zaten yerindedir, sadece cep açılıp cihaz değiştirilir.
Cihazın doğru çalıştığından emin olmak için belli aralıklarla kontrol gerekir. Kontroller poliklinikte özel bir cihazla yapılır ve ağrısızdır. Bu kontrolde cihazın bataryasının ne kadar kaldığı, tellerin durumu ve kalbin ritmiyle ilgili kayıtlar incelenir. Bazı yeni cihazlar, evden uzaktan da takip edilebilir.
Hangi durumlarda doktora başvurulmalı?
Pilin takıldığı bölgede artan kızarıklık, şişlik, akıntı ya da ateş varsa zaman kaybetmeden başvurulmalıdır. Bunlar yara yerinde bir iltihabın işareti olabilir.
Baş dönmesi, bayılma hissi, ani halsizlik, nefes darlığı ya da göğüsten gelen sürekli bir kasılma hissi de önemsenmelidir. Bu belirtiler cihazın çalışmasıyla ilgili bir sorun olabileceğini düşündürür ve değerlendirilmesi gerekir. Pilin takıldığı bölgede cihazın yerinden oynadığı hissi varsa yine doktora bilgi verilmelidir.
Kalp pili sonrası nelere dikkat etmeniz gerektiği ve kalp pili değişimi yazılarını bu linklerden okuyabilirsiniz.
