LAA (sol atriyal apendiks) kapatma, atriyal fibrilasyon hastalarında felç riskini azaltmak amacıyla uygulanan ameliyatsız girişimsel bir işlemdir. Bu yöntemde kalbin sol üst odacığında bulunan ve pıhtı oluşumunun en sık geliştiği küçük cep özel bir cihazla kapatılır.
İşlem çoğu zaman kasık damarından ilerletilen ince kateterler yardımıyla yapılır. Göğüs açılmaz ve açık kalp ameliyatı gerekmez. Özellikle kan sulandırıcı ilaç kullanmakta zorlanan veya kanama riski yüksek olan hastalarda önemli bir tedavi seçeneği haline gelmiştir.
LAA (Sol atriyal apendiks) nedir?
Sol atriyal apendiks, kalbin sol üst odacığının kenarında bulunan küçük kese şeklinde bir yapıdır. Kısaca LAA olarak adlandırılır.
Sağlıklı kişilerde genellikle sorun yaratmaz. Ancak atriyal fibrilasyon sırasında kalbin üst odacıkları düzensiz çalıştığı için kanın bir kısmı bu bölgede durgun hale gelebilir. Zamanla burada pıhtı oluşabilir.
Oluşan pıhtı dolaşıma katılıp beyne ulaşırsa felç gelişebilir. Atriyal fibrilasyona bağlı pıhtıların büyük kısmı sol atriyal apendiksten kaynaklanır.
Atriyal fibrilasyon ile ilişkisi nedir?
Atriyal fibrilasyon, kalbin üst odacıklarının düzensiz ve hızlı çalıştığı ritim bozukluğudur. Bu düzensiz ritim sırasında kan akımı yavaşlayabilir ve özellikle LAA içinde pıhtı oluşma riski artar.
Bu nedenle atriyal fibrilasyonu olan birçok hastada felci önlemek amacıyla kan sulandırıcı ilaç kullanılır. Ancak bazı kişilerde kanama riski nedeniyle uzun süreli ilaç kullanımı zor olabilir.
LAA kapatma işlemi, pıhtının en sık oluştuğu bölgeyi kapatarak felç riskini azaltmayı amaçlar.
LAA kapatma kimler için uygundur?
LAA kapatma her atriyal fibrilasyon hastası için gerekli değildir. Öncelikle felç riski ve kanama riski birlikte değerlendirilir.
Özellikle daha önce ciddi kanama yaşamış, mide veya bağırsak kanaması geçirmiş, beyin kanaması öyküsü bulunan veya kan sulandırıcı kullanımı sırasında sorun yaşayan kişilerde değerlendirilebilir.
Kan sulandırıcı ilaç kullanmasına rağmen pıhtı gelişen bazı hastalarda da seçenek olabilir.
İşlem kararı genellikle kardiyoloji ekibi tarafından ayrıntılı değerlendirme sonrası verilir.
LAA kapatma işlemi nasıl yapılır?
LAA kapatma işlemi genellikle genel anestezi altında yapılır. İşlem sırasında kasıktaki toplardamardan ince kateterlerle kalbe ulaşılır.
Kateter önce kalbin sağ tarafına ilerletilir, ardından iki kulakçık arasındaki ince bölgeden geçilerek sol tarafa ulaşılır. Daha sonra LAA’nın bulunduğu bölgeye ilerletilen özel kapatma cihazı yerleştirilir.
İşlem boyunca yemek borusundan yapılan özel ekokardiyografi ve anjiyografik görüntüleme birlikte kullanılır. Bu sayede cihazın doğru pozisyonda yerleşip yerleşmediği anlık olarak değerlendirilir.
Amaç LAA girişini güvenli şekilde kapatarak pıhtı oluşabilecek alanı dolaşımdan ayırmaktır.
İşlem ne kadar sürer?
LAA kapatma işlemi çoğu zaman bir ile iki saat arasında tamamlanır. Süre hastanın anatomisine ve kullanılan cihaz tipine göre değişebilir.
İşlem sonrasında hastalar genellikle bir gece takip edilir ve çoğu kişi ertesi gün taburcu olabilir.
İşlem sonrası iyileşme nasıldır?
LAA kapatma sonrası iyileşme süreci genellikle hızlıdır. Kasık bölgesinde hafif hassasiyet veya morarma görülebilir ancak çoğu hasta kısa süre içinde günlük yaşamına dönebilir.
İlk dönemde cihaz yüzeyinin iyileşmesi için belirli süreyle kan sulandırıcı veya antiplatelet tedavi kullanılabilir. Kullanılacak ilaç planı hastanın durumuna göre belirlenir.
Kontrollerde ekokardiyografi ile cihazın yerleşimi ve LAA’nın kapanma durumu değerlendirilir.
LAA kapatma kalıcı bir çözüm müdür?
LAA kapatma uzun süreli koruma sağlayabilen bir tedavi yöntemidir. Yerleştirilen cihaz zamanla vücudun kendi dokusuyla kaplanır ve kalbin doğal bir parçası haline gelir.
Tedavinin başarısı yalnızca cihazın yerleşimine değil, hastanın genel kalp yapısına ve düzenli takibine de bağlıdır.
Riskleri var mı?
LAA kapatma deneyimli merkezlerde yaygın olarak uygulanan güvenli bir işlemdir. Kasık bölgesinde hafif morarma veya küçük kanamalar en sık görülen durumlardır.
Her girişimsel işlemde olduğu gibi LAA kapatma sırasında da dikkatle takip edilen bazı riskler bulunmaktadır. Bu nedenle işlem öncesinde kalp yapısı, LAA anatomisi ve hastanın genel durumu ayrıntılı şekilde değerlendirilir.
Özellikle ileri yaşta veya ek hastalıkları bulunan kişilerde işlem planlaması genellikle multidisipliner kalp ekibi tarafından yapılır.
Ablasyon ile aynı işlem midir?
Hayır. Atriyal fibrilasyon ablasyonu ile LAA kapatma farklı işlemlerdir.
Ablasyon, ritim bozukluğunu azaltmayı veya kontrol altına almayı amaçlar. LAA kapatma ise felç riskini azaltmayı hedefler.
Bazı hastalarda iki işlem aynı seansta veya farklı zamanlarda birlikte uygulanabilir.
Spor ve günlük yaşam mümkün mü?
Birçok hasta işlem sonrası normal günlük yaşamına dönebilir. Hafif yürüyüşler kısa süre içinde başlanabilir.
Egzersiz planı kişinin genel kalp durumuna göre düzenlenmelidir. Düzenli takip ve ilaç kullanımına devam edilmesi önemlidir.
Hangi durumlarda hekime başvurulmalı?
İşlem sonrası artan nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı veya bayılma gelişirse değerlendirme gerekir.
Kasık bölgesinde büyüyen şişlik, aktif kanama veya belirgin kızarıklık fark edilirse hekime başvurulmalıdır.
Ani konuşma bozukluğu, görme kaybı veya güçsüzlük gibi belirtiler acil değerlendirme gerektirir.
