Soğuk ablasyon, kalbinizde ritim bozukluğuna neden olan hatalı iletimin kontrollü soğuk uygulamasıyla durdurulduğu bir tedavi yöntemidir. Tıpta bu işleme kriyoablasyon adı verilir. “Kriyo” kelimesi köken olarak soğuk anlamına gelmektedir.
Soğuk ablasyonda kalp dokusu sıcak ablasyonda olduğu gibi ısıtılarak yakılmaz. Bunun yerine eksi 50 ile eksi 70 derece arasındaki çok düşük sıcaklıklar kullanılır. Bu aşırı soğuk sayesinde sorunlu bölgede elektrik iletimi önce geçici olarak durdurulur ve ardından bölge kalıcı olarak etkisiz hale getirilir.
Temel amaç, ritim bozukluğunu başlatan hatalı sinyallerin kalbin geri kalanına yayılmasını bir buz bariyeri oluşturarak önlemektir. Bu sayede kalbiniz doğal ve sağlıklı ritmini korumaya devam edebilir.
Soğuk Ablasyon Hangi Durumlarda Uygulanır?
Soğuk ablasyon en sık atriyal fibrilasyon tedavisinde kullanılan bir yöntemdir. Atriyal fibrilasyon, kalbin üst odacıklarının düzensiz ve hızlı çalıştığı bir ritim bozukluğudur.
Bu yöntem özellikle şu durumlarda bir seçenek olabilir:
- Sık çarpıntı atakları yaşıyorsanız
- İlaç tedavisine rağmen atriyal fibrilasyon devam ediyorsa
- Ataklar günlük yaşamınızı belirgin şekilde etkiliyorsa
- Ritim bozukluğunun belirli damarlardan kaynaklandığı düşünülüyorsa
Her ritim bozukluğu soğuk ablasyon için uygun değildir. Bu tedavinin size uygun olup olmadığı, ritmin tipi ve kalbinizin yapısına göre değerlendirilir.
Hangi Ritim Bozukluklarında Uygulanır?
Soğuk ablasyon, sıcak ablasyona göre daha spesifik ve odaklanmış durumlarda tercih edilir. En yaygın kullanıldığı ve en başarılı olduğu alan atriyal fibrilasyondur.
Bunun yanı sıra kalbin merkezindeki elektriksel düğüm noktasına çok yakın olan bazı özel çarpıntı türlerinde (AVNRT gibi) dondurma yöntemi daha güvenli olabilir. Bu bölgelerde sıcaklık uygulamak kalıcı kalp pili riski taşıyabilirken, dondurma yöntemi hekimlere bir geri dönüş imkanı sağlar.
Soğuk uygulama sırasında eğer normal iletim yolları etkilenirse dondurma işlemi hemen durdurulur. Doku hızla eski haline dönebildiği için bu durum işlem sırasında kritik bir güvenlik payı oluşturur.
Soğuk Ablasyon Nasıl Yapılır?
İşlem elektrofizyoloji laboratuvarında gerçekleştirilir. Kasık damarınızdan girilerek kalbinize kateter adı verilen ince ve esnek tüpler ilerletilir. Soğuk ablasyonda damar ağızlarını tam kapatabilen özel bir balon kateter kullanılır.
Atriyal fibrilasyonda ritim bozukluğunun kaynağı genellikle akciğer toplardamarlarıdır. Balon bu damarların girişine yerleştirilir ve içinden soğutucu gaz geçirilerek tam bir dondurma çemberi oluşturulur.
Bu buz çemberi hatalı elektrik sinyallerinin damarlardan kalbe sızmasını kalıcı olarak engeller. Bu uygulama bir açık ameliyat değildir ve tüm süreç damar içinden yapılan kapalı bir yöntemle yönetilir.
İşlem Sırasında Ağrı Olur mu?
Soğuk ablasyon sırasında genellikle lokal anestezi ile birlikte hafif sedasyon uygulanır. Bu ilaçlar sizin işlem boyunca rahat ve sakin olmanızı sağlar. Bu nedenle çoğu hasta belirgin bir ağrı hissetmez.
Dondurma işlemi uygulanan saniyelerde göğüs bölgenizde kısa süreli bir baskı veya soğukluk hissi oluşabilir. Bu his tamamen geçicidir ve işlem tamamlandıktan sonra devam etmez.
İşlemden Sonra Nelere Dikkat Etmelisiniz?
İşlemden sonra genellikle bir gece hastanede kalmanız yeterlidir. Kasık bölgesinde birkaç gün sürebilecek hafif bir hassasiyet veya morarma görülmesi beklenen bir durumdur.
İlk birkaç gün ağır kaldırmaktan ve vücudunuzu zorlayıcı fiziksel aktivitelerden kaçınmanız gerekir. Kalbin iyileşme sürecinde bazı geçici çarpıntılar hissedebilirsiniz ancak bu her zaman işlemin başarısız olduğu anlamına gelmez.
Soğuk Ablasyonun Riskleri Var mı?
Soğuk ablasyon genel olarak güvenli bir işlemdir ve ciddi komplikasyon görülme oranı oldukça düşüktür. Kasık bölgesinde şişlik veya morarma en sık görülen basit yan etkiler arasındadır.
İşlem sırasında nadiren sağ taraftaki solunum kasını kontrol eden sinir soğuktan etkilenebilir. Bu durum genellikle geçicidir ve kısa sürede kendiliğinden düzelir.
Ayrıca bazı hastalarda işlem sırasında mide hareketlerinin yavaşlamasına bağlı olarak mide gazı artışı yaşanabilir. Bu durum “gastroparezi” olarak adlandırılır ve genellikle kısa sürede kendiliğinden geçer.
Sıcak ve Soğuk Ablasyonun Farkları Nelerdir?
Soğuk ablasyon, özellikle atriyal fibrilasyon tedavisinde damar ağızlarını tek seferde dondurabildiği için işlem süresini önemli ölçüde kısaltır. Hekimler için uygulanması daha pratik bir yöntemdir.
Sıcak ablasyon ise daha karmaşık ve nokta atışı yapılması gereken milimetrik odakları kurutmada daha etkilidir. Sıcak ablasyonun kullanım alanı daha genişken soğuk ablasyon belirli ritim bozukluklarına odaklanır.
Her iki yöntemin de kendine özgü avantajları vardır. Hangi yöntemin size en yüksek başarıyı sağlayacağı ritim bozukluğunuzun karakterine göre belirlenir.
Sık Sorulan Sorular
Soğuk ablasyon sonrası ne zaman işe dönebilirim?
Çoğu hasta işlemden sonraki 3 ile 5 gün içinde masa başı işlerine dönebilir. Ancak fiziksel güç gerektiren veya sürekli ayakta durmayı gerektiren bir işte çalışıyorsanız bir hafta kadar dinlenmeniz daha sağlıklı olacaktır.
İşlemden sonra spor yapabilir miyim?
İlk bir hafta boyunca sadece hafif tempolu ev içi yürüyüşler yapmanız önerilir. Onuncu günden itibaren doktorunuzun onayıyla tempolu yürüyüşlere başlayabilirsiniz ancak ağırlık kaldırma veya ağır kardiyo egzersizleri için genellikle bir ay beklemek gerekir.
Dondurma işlemi kalıcı kalp piline neden olur mu?
Soğuk ablasyonun en büyük avantajlarından biri doku üzerindeki etkisinin kontrollü olmasıdır. İşlem sırasında kalbin kendi elektrik iletim yollarına çok yaklaşıldığında dondurma işlemi hemen durdurulabilir. Bu sayede kalıcı kalp pili riski sıcak ablasyona göre oldukça düşüktür.
Ablasyon sonrası çarpıntılarım tamamen geçer mi?
İşlemden sonraki ilk 3 ay “iyileşme dönemi” olarak kabul edilir. Bu süreçte kalp dokusu iyileşirken kısa süreli çarpıntı atakları yaşamanız normaldir. Bu durum işlemin başarısız olduğu anlamına gelmez ve genellikle doku tamamen iyileştiğinde bu ataklar da sona erer.
Soğuk ablasyon sonrası beslenmede nelere dikkat etmeliyim?
İşlemden sonra özel bir diyet programı yoktur ancak kalbinizi yormamak adına kafein tüketimini sınırlandırmanız önerilir. Ayrıca işlem sonrası mide gazı şikayeti yaşamamak için birkaç gün boyunca aşırı baharatlı ve ağır yemeklerden kaçınmak faydalı olabilir.
Bu işlem yaşlı hastalara da uygulanabilir mi?
Evet, soğuk ablasyon yöntemi damar içinden yapıldığı ve genel anestezi gerektirmediği için ileri yaştaki hastalarda da başarıyla uygulanabilmektedir. Yaş tek başına bu tedaviye engel bir durum değildir.
Sıcak Ablasyon (Radyofrekans Ablasyon)
Referans: Cryo ablation
