Bilgisayarlı Tomografi (BT), vücudunuzun iç yapısını detaylı bir şekilde görüntülemek için X ışınlarını ve gelişmiş bilgisayar teknolojisini kullanan bir tanı yöntemidir. Klasik röntgen cihazı vücuda tek bir açıdan bakarken; tomografi cihazı etrafınızda dönerek binlerce farklı açıdan kesitler alır. Bu kesitler bilgisayar ortamında birleştirilerek organlarınızın, kemiklerinizin ve damarlarınızın adeta üç boyutlu bir haritası çıkarılır.
Kardiyoloji alanında tomografi özellikle kalp damarlarını (koroner arterleri) cerrahi bir müdahale olmadan incelemek için kullanılır. Bu işleme halk arasında “Sanal Anjiyo” da denilmektedir.
Tomografi Nedir?
Tomografi, vücudun iç yapılarının ayrıntılı şekilde görüntülenmesini sağlayan bir tanı yöntemidir. İç organ hastalıklarının araştırılması, damar tıkanıklıklarının değerlendirilmesi, kitle ve tümörlerin incelenmesi, iç kanama veya pıhtı gibi acil durumların saptanması için istenebilir.
Tomografi Neden İstenir?
Pek çok farklı nedenden dolayı BT taraması istenebilir ancak temel amaç fiziksel muayene ile görülemeyen detayları netleştirmektir:
Kalp Damarlarının İncelenmesi
Göğüs ağrısı şikayeti olan veya kalp krizi riski taşıyan hastalarda damarlarda tıkanıklık ya da daralma olup olmadığını anlamak için BT istenir. Bu yöntem damar duvarlarında biriken kalsiyum miktarını (kalsiyum skoru) ölçerek ileride oluşabilecek bir kalp krizi riskini önceden tahmin etmemize yardımcı olur.
Hızlı ve Detaylı Tanı
Acil durumlarda iç kanamaların, organ hasarlarının veya pıhtı atmalarının (emboli) saptanmasında en hızlı yöntemdir. Özellikle akciğer damarlarına pıhtı atması veya vücudun ana damarı olan aortun yırtılması (diseksiyon) gibi hayati durumlarda saniyeler içinde kesin bilgi verir.
Tümör ve Kitle Takibi
Vücudun herhangi bir yerinde saptanan bir kitlenin tam yerini, boyutunu ve çevre dokularla olan ilişkisini belirlemek için kullanılır. Ayrıca kanser tedavisi gören hastalarda tedavinin başarısını ve kitledeki değişimi izlemek amacıyla düzenli aralıklarla istenir.
BT Çekimi Sırasında Sizi Ne Bekler?
Tomografi çekimi genellikle ağrısız ve oldukça kısa süren bir işlemdir. Cihaz büyük bir halka şeklindedir ve siz bu halkanın ortasındaki bir yatakta yatarsınız. İşlem sırasında cihazdan gelen bazı tıklama sesleri duyabilirsiniz ancak bu normaldir.
Bazı durumlarda damarların veya organların daha net görünmesi için damar yolundan kontrast madde adı verilen özel bir ilaç verilir. Bu ilaç verildiğinde vücudunuzda geçici bir sıcaklık hissi veya ağzınızda metalik bir tat hissedebilirsiniz. Çekim sırasında görüntülerin bulanık çıkmaması için teknisyen sizden birkaç saniye nefesinizi tutmanızı isteyecektir. Tüm çekim genellikle birkaç dakika içinde tamamlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tomografide radyasyon var mı?
Evet, tomografi X ışınları ile çalıştığı için belirli bir miktarda radyasyon içerir. Ancak modern cihazlar bu dozu en düşük seviyede tutacak şekilde tasarlanmıştır. Doktorunuz bu testi isterken elde edilecek hayati bilginin radyasyon riskinden çok daha önemli olduğunu değerlendirerek karar verir.
Aç karnına mı gitmeliyim?
Eğer damardan ilaç (kontrast madde) verilecekse genellikle çekimden 4-6 saat öncesine kadar bir şey yememeniz istenir. Bu durum midenizin rahatsız olmasını önlemek içindir.
İlaçlı tomografi böbreklere zarar verir mi?
Kullanılan kontrast madde böbrekler yoluyla vücuttan atılır. Bu nedenle böbrek yetmezliği olan veya risk taşıyan hastalarda işlem öncesi böbrek fonksiyon testlerine (kreatinin) bakılır. İşlemden sonra bol su içmek ilacın vücuttan atılmasını hızlandırır.
Hamileler tomografi çektirebilir mi?
Bebek üzerinde olumsuz etkileri olabileceği için gebelik durumunda tomografi genellikle tercih edilmez. Çok acil bir durum yoksa ultrason veya MR gibi radyasyon içermeyen yöntemler kullanılır.
Referans: Tomography
