Kalp kapak hastalığı, kalpteki kapakların daralması veya yeterince kapanamaması sonucu gelişen bir grup hastalığı ifade eder. Bu durum kalbin kan akışını düzenli şekilde sağlamasını zorlaştırabilir.
Kapak hastalıkları doğumsal olabilir veya yaşlanma, romatizmal hastalıklar, enfeksiyonlar ve kalp hastalıkları sonrası gelişebilir. En sık aort ve mitral kapaklar etkilenir.
Belirtiler kapak hastalığının derecesine göre değişir. Nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı, göğüs ağrısı ve bacaklarda şişlik görülebilir. Bazı hastalarda uzun süre belirti olmayabilir.
Tedavi kapak hastalığının türüne ve şiddetine göre planlanır. İlaç tedavisi, düzenli takip ve uygun hastalarda kapak tamiri veya kapak değişimi uygulanabilir.
Kalp kapak hastalığı nedir?
Kalp kapak hastalığı, kalbinizdeki kapaklardan birinin ya da birkaçının düzgün çalışmaması durumudur. Bu nedenle kan, kalbiniz içinde olması gerektiği gibi akamaz.
Bazı kişilerde bu durum uzun süre belirti vermez. Bazı kişilerde ise zamanla nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı ve halsizlik gibi şikayetler ortaya çıkar. Erken dönemde fark edilmesi, kalbinizin sağlığını korumak açısından büyük önem taşır.
Kalp kapak hastalığı belirtileri nelerdir?
Kalp kapak hastalığınız varsa aşağıdaki şikayetleri yaşayabilirsiniz:
- Nefes darlığı (hastalığın erken dönemlerinde sadece fiziksel aktivite sırasında olabilir)
- Çabuk yorulma
- Çarpıntı
- Göğüs ağrısı
- Ayaklarda ve bacaklarda şişlik
- Günlük aktiviteleri zorlaştıran halsizlik
- Baş dönmesi veya bayılma hissi
- Öksürük (Özellikle yatarken veya geceleri, bazen pembe renkli balgam çıkarabilir)
- Yemek yeme sırasında çabuk doyma veya karın şişkinliği
- Gece nefessiz kalıp uyanma
- Ses kısıklığı
Bazı kişilerde uzun süre hiçbir belirti görülmeyebilir ve hastalık rutin kontroller sırasında fark edilebilir.
Ani gelişen şiddetli nefes darlığı veya göğüs ağrısı durumunda acil tıbbi yardım almalısınız.
Kalp kapak hastalığı neden olur?
Kalp kapak hastalığı farklı nedenlerle gelişebilir. En sık görülen nedenler şunlardır:
- Yaşa bağlı kapaklarda kireçlenme ve sertleşme
- Doğuştan gelen yapısal bozukluklar
- Romatizmal ateş
- Kalp enfeksiyonları (endokardit)
- Kalp krizi sonrası gelişen kapak hasarı
- Uzun süreli yüksek tansiyon
Bazı durumlarda ise kesin bir neden saptanamayabilir.
Kalp kapak hastalığı türleri nelerdir?
Kalbinizde, kanın doğru yönde akmasını sağlayan dört kapak bulunur. Bu kapaklar her kalp atımında açılıp kapanarak kanın ileri doğru hareket etmesini sağlar.
Kalp kapak hastalığı genellikle iki temel sorunla ortaya çıkar:
- Kapak darlığı: Kapak yapısı sertleştiğinde veya kalınlaştığında yeterince açılamaz. Bu durumda kan, kapaktan geçerken zorlanır ve kalbiniz daha güçlü kasılmak zorunda kalır.
- Kapak yetersizliği: Kapak tam kapanamadığında, kanın bir kısmı her kalp atımında geriye kaçar. Bu da kalbinizin her atımda daha fazla çalışmasına neden olur.
Her iki durumda da kalbiniz kanı pompalayabilmek için daha fazla çalışmak zorunda kalır. Zamanla bu yük artışı, kalp kasınızı yorabilir ve kalp fonksiyonlarınızı olumsuz etkileyebilir.
En sık karşılaşılan kapak hastalıkları şunlardır:
- Aort kapak darlığı
- Aort kapak yetersizliği
- Mitral kapak darlığı
- Mitral kapak yetersizliği
- Triküspit kapak yetersizliği
- Pulmoner kapak darlığı ve yetersizliği
Hangi kapağın etkilendiği ve hastalığın derecesi, şikayetlerinizin tipini ve tedavi planınızı belirler.
Kalp kapak hastalığı tanısı nasıl konur?
Kalp kapak hastalığının tanısı çoğunlukla ekokardiyografi (kalp ultrasonu) ile konur. Bu inceleme ile kapaklarınızın yapısı, hareketi ve kan akışı ayrıntılı şekilde değerlendirilir.
Gerektiğinde size şu testler de yapılabilir:
Bu testler sayesinde hastalığınızın derecesi net olarak belirlenir ve tedavi planınız oluşturulur.
Kalp kapak hastalığı tedavisi nasıl yapılır?
Kalp kapak hastalığınız hafif düzeydeyse ve belirti yaşamıyorsanız, tedaviye ihtiyaç olmayabilir. Bu durumda düzenli kontrollerle takip edilirsiniz.
Eğer şikayetleriniz varsa veya hastalığınız ilerlemişse ilaç tedavisi başlanabilir. Bu ilaçlar aşağıdaki durumlara yardımcı olur:
- tansiyonunuzu dengelemeye
- vücudunuzda biriken sıvıyı azaltmaya
- kalp hızınızı düzenlemeye
- pıhtı riskini azaltmaya
Kapak hastalığınız ağır düzeydeyse, girişimsel işlemler veya cerrahi tedavi gerekebilir. Bu durumda şunlara ihtiyacınız olabilir:
- Kapak tamiri yapılabilir
- Hasarlı kapak çıkarılarak yerine yapay kapak yerleştirilebilir
- Kasıktan girilerek uygulanan kapalı kapak işlemleri yapılabilir (TAVI yöntemi ve MitraClip bu gruba girer.)
Hangi yöntemin sizin için uygun olduğuna, kalp yapınız ve genel sağlık durumunuz değerlendirilerek karar verilir.
Tedavide amaç, kalbinizin daha rahat çalışmasını sağlamak, şikayetlerinizi azaltmak ve ciddi komplikasyonları önlemektir.
Kalp kapak hastalıkları nelere yol açabilir?
Tedavi edilmeyen kalp kapak hastalıkları zamanla aşağıdaki sorunlara yol açabilir:
- Kalp yetmezliği
- Atriyal fibrilasyon gibi ritim bozuklukları
- Pulmoner hipertansiyon (akciğer tansiyonu)
- İnme
- Kapak enfeksiyonları
Bu nedenle düzenli takip ve doğru tedavi büyük önem taşır.
Kalp kapak hastalıklarında nelere dikkat edilmeli?
Kalp kapağı sağlığınızı korumak için yapmanız gerekenler şunlardır:
- Kontrollerinizi aksatmamalı
- İlaçlarınızı düzenli kullanmalı
- Tuz tüketimini azaltmalı
- Sağlıklı beslenmeli
- Düzenli ama aşırıya kaçmayan fiziksel aktivite yapmalı
- Diş sağlığınıza özen göstermelisiniz
Ayrıca ateşli enfeksiyonlar ve diş problemleri sırasında mutlaka doktorunuza bilgi vermelisiniz.
Referans: Heart Valve Disease
