Epikardiyal Ablasyon

Yayım Tarihi: 14 Kasım 2023
Son Güncelleme: 15 Mayıs 2026

Epikardiyal ablasyon, kalbin iç yüzeyinden ulaşılamayan ritim bozukluğu odaklarının kalbin dış yüzeyinden tedavi edildiği bir ablasyon yöntemidir. Göğüs duvarından küçük bir girişimle kalbin dış yüzeyine ulaşılarak ritim bozukluğuna yol açan bölge ısı enerjisi ile etkisiz hale getirilir.

Epikardiyal ablasyon nedir?

Epikardiyal ablasyon, kalbin dış yüzeyinden yapılan bir ritim tedavisidir. Kalpte düzensiz atışa yol açan bozuk elektrik odakları, ısı enerjisiyle etkisiz hale getirilir. Bu odak susturulduğunda kalp kendi düzenli ritmine geri döner.

Kalpte ritim bozukluğuna neden olan odaklar genellikle kalbin iç tabakasında yer alır ve damar yoluyla ulaşılarak tedavi edilebilir. Buna kateter ablasyonu denir. Ancak bazı odaklar kalbin iç yüzeyinden değil, dış yüzeyinden, yani kalbi saran zarın hemen altında bulunur. Bu durumda damardan ulaşmak yetmez, kalbe dışarıdan yaklaşmak gerekir. İşte epikardiyal sözcüğü buna işaret eder. “Epi” dış, “kardiyak” kalp anlamına gelir. Yani işlem, kalbin dış yüzeyine yönelik bir tedavi yöntemidir.

Bu işlem kimlere uygulanır?

Her ritim bozukluğu için bu yola başvurulmaz. Kalbin içinden yapılan klasik ablasyon çoğu hastada yeterli olur. Ancak bazı durumlarda bozuk odak iç yüzeyden ulaşılamayacak kadar derindedir ya da kalbin dış katmanına yerleşmiştir. Daha önce klasik yöntemle ablasyon yapılmış ama ritim bozukluğu tekrar etmişse, sebep çoğunlukla budur.

Ventriküler taşikardi denilen, kalbin alt odacıklarından kaynaklanan hızlı atışların bir kısmı bu gruba girer. Ventrikül kalbin alt bölümünde yer alan, kanı vücuda pompalayan büyük odacıktır. Bazı kalıtsal ritim hastalıklarında ve kalp kasının yapısının değiştiği durumlarda da bozuk odak dış yüzeye yakındır. Karar, hastanın geçmişi, yapılan kayıtlar ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirildikten sonra verilir.

İşlem nasıl yapılır?

Hasta uyutulur, yani genel anestezi altında işlem gerçekleştirilir. Bu sayede hem ağrı duyulmaz hem de hareketsizlik sağlanır. Göğüs kemiğinin hemen altından, göbeğin biraz üstündeki bölgeden ince bir iğne ile girilir. İğne, kalbi saran zarın (perikard) içine yönlendirilir. Perikard, kalbi dıştan saran ince bir kese gibidir. İğne bu kesenin içine girince oradan ince bir kateter ilerletilir.

Kateter, ucunda enerji veren bir uç bulunan ince ve esnek bir borudur. Bu kateter, kalbin dış yüzeyinde gezdirilir. Önce bozuk odakların yeri haritalanır. Yani kalbin hangi noktasından düzensiz sinyallerin çıktığı tespit edilir. Doğru nokta belirlendikten sonra o bölgeye uygulanan enerjiyle dokunun çok küçük bir alanı işlevsiz hale getirilir. Bu sayede yanlış sinyal kaynağı susturulmuş olur.

Bazı hastalarda hem iç yüzeyden hem dış yüzeyden çalışmak gerekir. Bu durumda işlem aynı seansta birleştirilir. Süre, odakların yerine ve sayısına göre değişir; ortalama üç ile altı saat arasındadır.

Risklerden açıkça söz etmek gerek

Bu işlem ileri düzeyde uzmanlık ister ve damar yoluyla yapılan klasik ablasyona göre daha yüksek dikkat gerektirir. Çünkü iğne kalbi saran zarın içine ilerletilirken yakındaki yapılar gözetilmelidir. En önemli olası sorun, kalbin etrafında kanama gelişmesidir. Bu durum işlem sırasında fark edilir ve genellikle aynı anda kontrol altına alınır.

Diğer olası durumlar arasında perikardın iltihaplanması, çevredeki ince zarların tahriş olması ve nadiren komşu yapılarda hasar yer alır. Deneyimli ekiplerin elinde ciddi sorun görülme oranı düşüktür. Yine de işlemin niteliği gereği, bu tedavi sadece bu konuda eğitimli merkezlerde yapılır.

İşlem sonrası süreç

Hasta uyandırıldıktan sonra yoğun bakım ya da gözlem ünitesinde birkaç saat takip edilir. İlk gece hastanede kalmak gerekir. Çünkü kalbin etrafındaki zarda hafif sıvı toplanması olabilir ve bu yakından izlenir.

Giriş yerinde, yani göğüs kemiğinin altındaki noktada bir iki gün hassasiyet hissedilir. Ağrı genellikle hafiftir ve basit ağrı kesicilerle geçer. Bazı hastalarda perikardın tahriş olmasına bağlı olarak göğüste sızı ve nefes alırken artan hafif bir ağrı olabilir. Bu durum kısa süreli ilaç tedavisiyle düzelir.

Çoğu hasta bir ile iki gün içinde taburcu olur. Bir hafta kadar ağır kaldırmamak, yorucu spordan kaçınmak ve giriş bölgesini temiz tutmak gerekir. Masa başı işe genellikle bir hafta içinde dönülür. Yürüyüş, hafif tempolu günlük etkinlikler birkaç gün sonra başlatılabilir.

Sonuçlar ne kadar kalıcı?

Başarı, hangi ritim bozukluğunun tedavi edildiğine göre değişir. Bazı hastalarda tek seansta ritim düzene girer ve uzun yıllar tekrar etmez. Bazı hastalarda odak çok yaygın olduğu için tam susturulamayabilir; bu durumda atakların sıklığı ve şiddeti azalır ama tamamen ortadan kalkmayabilir. İkinci bir işlem zaman içinde gündeme gelebilir.

İşlem sonrası ilaç tedavisi her hastada aynı değildir. Bazı kişilerde ritim ilaçları azaltılır ya da kesilir. Bazılarında ise düşük dozda devam edilmesi gerekebilir. Karar, sonraki kontrollerde kalbin nasıl davrandığına bakılarak verilir.

Hangi durumlarda hekime ulaşılmalı?

İşlem sonrası evde dinlenirken giderek artan göğüs ağrısı, nefes darlığı, ateş ya da giriş yerinde kızarıklık ve şişlik fark edilirse beklemeden başvurulmalıdır. Bunlar perikardın iltihaplanması ya da bölgede bir sorun gelişmesinin işareti olabilir.

Ani baş dönmesi, bayılma hissi, kalpte yeniden başlayan hızlı ya da düzensiz atışlar da değerlendirilmelidir. Tekrarlayan çarpıntılar her zaman işlemin başarısız olduğu anlamına gelmez ama mutlaka kontrol gerektirir.

Sık Sorulan Sorular

Bu işlem ile damardan yapılan ablasyon arasındaki temel fark nedir?

Damardan yapılan ablasyonda kalbin iç yüzeyine ulaşılır. Epikardiyal yöntemde ise kalbin dış yüzeyine ulaşılır. Bozuk odak hangi tabakadaysa o yol seçilir. Bazen ikisi birlikte yapılır.

Göğsüm açılacak mı?

Hayır. Göğüs kemiği kesilmez, açık ameliyat yapılmaz. Cilt üzerinde küçük bir delikten ince bir iğne ile girilir. Görünür bir iz kalmaz.

Ne kadar sürede normal hayata dönerim?

Çoğu kişi bir hafta içinde işine ve günlük hayatına döner. Ağır spor ve yorucu fiziksel aktivite için iki ile dört hafta beklenmesi önerilir.

Ablasyondan sonra ritim bozukluğu tekrar eder mi?

Bir kısım hastada zamanla yeniden ortaya çıkabilir. Bunun nedeni, dokunun zamanla kendini yenilemesi ya da yeni bir odağın gelişmesidir. Tekrar durumunda ikinci bir işlem planlanabilir.

İşlemden sonra ilaçlarımı bırakabilir miyim?

Bu karar hekime aittir. Bazı hastalarda ilaç azaltılır ya da kesilir. Diğer hastalıkları için kullanılan kan sulandırıcı, tansiyon ilacı gibi tedaviler genellikle aynen sürer.

Bu tedaviyi her hastane yapabilir mi?

Hayır. Epikardiyal ablasyon, deneyimli elektrofizyoloji ekipleri olan ileri merkezlerde yapılır. Bu konuda eğitim almış ekibin varlığı, işlemin güvenliği için önemlidir.

Kaynaklar

Epicardial Ablation of Ventricular Tachycardia

Yazar: Prof. Dr. Taylan Akgün

Prof. Dr. Taylan Akgün, 20 yılı aşkın süredir kardiyoloji alanında binlerce hastayı tedavi etmiş, 10.000’den fazla ablasyon ve kalp pili takılması işlemleri gerçekleştirmiştir. Kalp ritim bozukluklarının tanı, tedavi ve takibinde uzman bir kalp doktorudur.

Ana Yazı

Ablasyon Nedir? Nasıl Yapılır?