Ablasyon Nedir? Ablasyon Nasıl Yapılır?

İşlem Öncesi Nasıl Hazırlanılır?

Ablasyon öncesinde kalbin yapısını ve ritim bozukluğunun özelliklerini değerlendirmek için EKG, Holter, kan tahlilleri ve kalp ultrasonu yapılır. Bazı ritim bozukluklarında işlemden önce belirli ilaçların azaltılması veya geçici olarak bırakılması gerekebilir.

Hastaların çoğu işlem günü aç gelmesi istenir. Bu, kullanılan ilaçların ve verilen sedasyonun güvenliği için gereklidir. Hekim işlem öncesinde adım adım ne olacağını anlatır; böylece hasta sürece daha rahat hazırlanır. Tüm hazırlıkların amacı, işlemin daha tahmin edilebilir, güvenli ve konforlu olmasını sağlamaktır.

Ablasyon İşlemi Nasıl Yapılır?

Ablasyon işlemi, genellikle anjiyo veya elektrofizyoloji laboratuvarında lokal anestezi ve damardan verilen rahatlatıcı ilaçlar eşliğinde olur. Hasta uyanıktır ama rahat hisseder. İşlem sırasında kasık veya boyun bölgesindeki damarlara yerleştirilen kılıflar içerisinden ince, esnek tüpler (kateterler) kalbe doğru ilerletilir. Bu tüpler kalbin elektriksel haritasını çıkararak ritim bozukluğunun tam kaynağını tespit eder. Tespit edilen bölgeye radyofrekans enerjisi ile ısı veya kriyobalon teknolojisi ile dondurma işlemi uygulanarak doku üzerinde küçük yara izleri oluşturulur. Bu yara izleri, hatalı elektriksel sinyallerin ortaya çıkmasını veya yanlış yolları takip etmesini engeller.

Ablasyon tamamlandıktan sonra doktor yeniden testler yaparak ritim bozukluğunun tetiklenip tetiklenmediğini kontrol eder. Her şey yolundaysa kateterler çıkarılır ve damar giriş noktalarına baskı uygulanır.

Ablasyon işlemi genellikle 1-3 saat sürer. Karmaşık vakalarda 5-6 saate kadar uzayabilir.

İşlem Sırasında Neler Hissedilir?

Ablasyon öncesinde verilen sedasyon ilacı sizi sakinleştirir ve hafif uykulu bir duruma sokar. Kendinizi rahat hissedersiniz ancak doktorun talimatlarını duyabilirsiniz. Bazı hastalar işlemin büyük bölümünü hatırlamazken bazıları her şeyin farkındadır.

Lokal anestezi yapıldığında küçük bir iğne batması hissedersiniz. Ardından bölge uyuşur ve kateterler yerleştirilirken hiçbir ağrı hissetmezsiniz.

Kateterler kalp içinde hareket ederken genellikle hiçbir şey hissetmezsiniz. Doktor elektriksel testler yaparken, özellikle ritim bozukluğunuzu tetiklediğinde alışık olduğunuz çarpıntı hissini yaşayabilirsiniz. Bu sadece birkaç saniye sürer.

Ablasyon sırasında göğsünüzde hafif bir ısınma veya baskı hissi duyabilirsiniz. Bazı hastalar hiçbir şey hissetmezken bazıları göğüste hafif bir rahatsızlıktan bahseder. Eğer rahatsızlık hissederseniz ekibe söyleyin; size ek ilaç verilebilir.

İşlem boyunca uzun süre sırt üstü yatmanız gerekir. Bu nedenle sırtınız veya kalçanız ağrıyabilir. Pozisyonunuzu hafifçe değiştirmek istediğinizde ekibe haber verin.

İyileşme Süreci Nasıl İlerler?

Ablasyon sonrası hastalar genellikle aynı gün veya ertesi gün eve dönebilir. İlk birkaç saat gözlem altında kalmak giriş yerinin kontrolü ve kalp ritminin izlenmesi için önemlidir.

Kasık bölgesinde hafif ağrı, morarma veya hassasiyet olabilir; bu normaldir ve birkaç günde düzelir. Bu bölgeyi temiz ve kuru tutun, ilk 48 saat banyo yapmaktan kaçının. Hastaların çoğu 24–48 saat içinde normal günlük aktivitelerine döner. İşlem sonrasında birkaç hafta zaman zaman çarpıntı hissetmek mümkündür; bu geçiş döneminin doğal bir parçasıdır.

İlk hafta ağır kaldırmaktan, yoğun egzersizlerden kaçının. Ancak tamamen hareketsiz kalmayın; evde kısa yürüyüşler yapın. Genellikle bir hafta sonra hafif aktivitelere başlayabilir, 2-4 hafta içinde normal yaşamınıza dönebilirsiniz.

İlk kontrol randevunuz genellikle 4-6 hafta sonra yapılır. Bu randevuda EKG çekilir, belirtileriniz sorgulanır ve ilaç ayarlamaları (kesilmesi veya devam edilmesi gibi) yapılır.

Ablasyon Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?

İlk 24-48 saat boyunca kateter giriş yerini sık sık kontrol edin. Küçük bir morarma normaldir ancak büyüyen bir şişlik, sıcaklık veya akıntı varsa hemen doktorunuzu arayın.

İlaçlarınızı düzenli kullanın. Doktorunuz size kan sulandırıcı, ritim düzenleyici veya kalp hızını kontrol eden ilaçlar reçete etmiş olabilir. Bu ilaçları doktorunuzun talimatı olmadan kesmeyiniz.

Fiziksel aktivitelerinizi kademeli olarak artırın. İlk hafta sadece evde hafif yürüyüşler yapın. Ağır kaldırma ve yoğun egzersizler için genellikle 4 hafta beklemeniz önerilir.

Sürüş konusunda dikkatli olun. Basit ablasyonlar sonrası birkaç gün içinde araba kullanabilirsiniz ancak karmaşık işlemler sonrası 1-2 hafta beklemeniz gerekebilir.

Sağlıklı, dengeli beslenin, düzenli uyuyun ve bol su için. Aşırı kafein, alkol ve enerji içeceklerinden kaçının çünkü bunlar kalp ritminizi etkileyebilir. Sigara içiyorsanız bırakın; nikotin kalp ritminizi hızlandırır.

Düzenli takipler kritik öneme sahiptir. İlk kontrol belirtileriniz ve EKG bulgularınız değerlendirilir. Uzun vadeli başarıyı değerlendirmek için 6-12 aylık kontroller gereklidir.

Ablasyon Yapılmazsa Ne Olur?

Ablasyon gerekli olduğu halde yapılmazsa ritim bozukluğunuz devam eder ve zamanla daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Atriyal fibrilasyon tedavi edilmediğinde en büyük risk felçtir. Düzensiz kalp atışları nedeniyle kalp kulakçıklarında kan havuzlanır ve pıhtı oluşur. Bu pıhtılar beyne giderse felce neden olur. Felç riski normal popülasyona göre beş kat daha yüksektir.

Supraventriküler taşikardi gibi hızlı ritim bozuklukları yaşam kalitenizi ciddi şekilde düşürür. Sürekli çarpıntı nöbetleri, yorgunluk, baş dönmesi ve anksiyeteye neden olur. Uzun süren hızlı kalp ritmi kalp kasını yorar ve zamanla pompalama gücü azalır.

Ventriküler taşikardi hayati tehlike yaratır. Tedavi edilmediğinde ani kalp durmasına ve ölüme yol açabilir.

İlaç tedavisi birçok hastada ritim bozukluğunu kontrol altına alabilir ancak ilaçların sınırlamaları vardır. Bazı ilaçlar etkisiz kalabilir, bazıları ciddi yan etkilere yol açar. Hayat boyu ilaç kullanmak hem maddi yük hem de günlük bir zorunluluktur.

Ritim bozukluğunuz kontrol altına alınmazsa sürekli semptomlar yaşarsınız. Yorgunluk, nefes darlığı, egzersiz kapasitesinde azalma günlük yaşamınızı kısıtlar.

Ablasyonun Faydaları Nelerdir?

Ablasyon, hastanın kalp ritmini normale döndürmenin ötesinde, genel sağlık ve yaşam kalitesi üzerinde önemli ve uzun vadeli faydalar sunar.

Çarpıntı Kontrolü

Ablasyonun en büyük faydası, çarpıntı ve ritim bozukluğu şikayetlerinin kalıcı olarak ortadan kalkmasıdır. Bu, hastaların ilaç kullanma ihtiyacını azaltır ve kendilerini daha enerjik hissederek günlük yaşamlarına yüksek motivasyonla dönmelerini sağlar.

İnme Riskinin Azalması

Atriyal Fibrilasyon, kalbin düzensiz atması nedeniyle kanın pıhtılaşma riskini artırarak inmeye yol açar. Başarılı bir ablasyon, normal kalp ritmini geri kazandırdığı için bu pıhtılaşma riskini ve buna bağlı inme tehlikesini dolaylı olarak azaltmaya yardımcı olur.

Başarı Oranları Nedir?

Başarı oranları, ritim bozukluğunun türüne göre değişir. Atrial flutter tedavisinde başarı %95’in üzerindedir ve genellikle tek seansta kalıcı sonuç alınır.

SVT tedavisinde de oldukça yüksek oranlar görülür. Özellikle AVNRT ve AVRT olgularında başarı %95-98 arasında olup, tekrar girişim ihtiyacı çok nadirdir.

Atriyal fibrilasyonda süreç daha karmaşıktır. Paroksismal tipte (nöbetler halinde gelen) olgularda ilk yıl başarı oranı %85-90’dır. Ancak hastalık ilerleyici bir seyir gösterebildiği için sonraki yıllarda nüks gelişebilir ve ek bir girişim gerekebilir. İkinci uygulamadan sonra oranlar daha da yükselir.

Ventriküler taşikardide sonuçlar altta yatan kalp hastalığına bağlıdır. Yapısal bozukluğu olmayanlarda %95’e varan oranlar görülürken, bazı hastalarda bu oran %80’e kadar düşebilir.

WPW sendromunda ise başarı genellikle %95’in üzerindedir. Aksesuar yolun kesilmesi sonrası tekrarlama riski oldukça düşüktür.

Riskler Nelerdir?

Ablasyon genel olarak güvenli bir işlemdir. Giriş yerinde morarma, hafif ağrı veya kısa süreli ritim değişiklikleri en sık görülen ve ciddi olmayan durumlardır. Daha ciddi komplikasyonlar ise oldukça nadirdir.

Tecrübeli bir ekip tarafından yapılan işlemlerde bu riskler minimuma iner. Bu nedenle ablasyonun deneyimli merkezlerde uygulanması önemlidir. İşlem sırasında sürekli yapılan takip ve ileri teknoloji cihazlar sayesinde olası sorunlar erken fark edilir ve hızla müdahale edilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Ablasyondan sonra şiddetli çarpıntı, göğüs ağrısı, nefes darlığı, bayılma hissi, bacakta anormal şişlik veya giriş yerinde kanama fark edilirse hemen doktora başvurmak gerekir.

Bunların dışında planlanan kontrol randevularının aksatılmaması, kalbin iyileşme sürecinin takibi ve uzun dönem başarısı açısından çok önemlidir. Çoğu kişi birkaç hafta içinde tamamen normale döner ve ritim bozukluğu kaynaklı şikâyetlerini tamamen unutur.

Sık Sorulan Sorular

Ablasyon ağrılı mıdır?

Hayır, ablasyon sırasında ağrı hissedilmez. Girişim bölgesi uyuşturulur ve hasta sedasyon altındadır. Enerji uygulandığında hafif bir sıcaklık hissi oluşabilir.

İşlem sonrası ne kadar ilaç kullanmalıyım?

Bu durum tamamen ritim bozukluğunun türüne ve inme riskine bağlıdır. Bazı ilaçlar tamamen kesilirken, Atriyal fibrilasyon hastalarında pıhtı önleyici ilaçlara devam edilmesi gerekebilir.

Ne zaman normal hayata dönebilirim?

Ablasyon sonrası hafif aktiviteler 1-2 gün içinde başlar, ancak girişim bölgesini zorlayacak ağır aktivitelerden en az 1 hafta uzak durulması tavsiye edilir.

İşlem ne kadar sürer?

Ablasyon süresi ritim bozukluğunun tipine göre değişir. Basit aritmi türlerinde işlem 1 saatten kısa sürebilir. Daha karmaşık vakalarda süre 2-6 saate kadar uzayabilir.

Hasta uyutulur mu?

Ablasyon işlemi genellikle lokal anestezi ve hafif sedasyon ile yapılır. Hasta tamamen uyutulmaz, ancak rahatlaması sağlanır. Bazı özel durumlarda genel anestezi tercih edilebilir. Anestezi şekli ritim bozukluğunun türüne ve hastanın durumuna göre belirlenir.

Güvenli bir yöntem midir?

Ablasyon deneyimli merkezlerde yapıldığında güvenli bir işlemdir. Ciddi komplikasyon oranı düşüktür. En sık görülen yan etkiler giriş yerinde kanama, geçici ritim bozukluğu veya nadiren kalp zarında sıvı birikmesidir. Tüm riskler işlem öncesi değerlendirilir ve önlemler alınır.

Herkese uygulanabilir mi?

Ablasyon her ritim bozukluğunda ilk tercih olmayabilir. Uygunluk hastanın ritim tipine, kalp yapısına ve şikayetlerine göre belirlenir. Bazı durumlarda ilaç tedavisi ön planda tutulabilir. Hangi hastada ablasyonun uygun olacağı elektrofizyolojik değerlendirme ile netleşir.

Ablasyon sonrası spor yapılabilir mi?

Ciddi yapısal kalp hastalığı varsa ablasyon sonrası rekabetçi sporlardan uzak durmak gerekir. Basit ritim bozuklukları nedeniyle tedavi görmüş olanlarda ise kısıtlama yoktur. Özellikle SVT tedavisinden sonra spor yapmak güvenlidir. Atriyal fibrilasyon veya flutter için uygulama yapılmışsa, düzenli egzersiz özellikle önerilir. Ventriküler taşikardi ya da sık ekstra atım nedeniyle işlem geçirenlerde, ek bir kalp hastalığı bulunmuyorsa spor yapılabilir. Ancak yapısal veya elektriksel kalp hastalığı mevcutsa, egzersiz planı mutlaka hekim önerisine göre belirlenmelidir.

İstanbul Ablasyon

Prof. Dr. Taylan Akgün, İstanbul’da kalp ritim bozuklukları tedavisi konusunda deneyimli bir elektrofizyoloji uzmanıdır. Şikayetlerinizin nedenini belirlemek ve ablasyonun sizin için uygun olup olmadığını değerlendirmek için randevu alabilirsiniz.

Referanslar: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37701575/