Miyokardit Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Miyokardit, kalp kasının iltihaplanmasıdır. Yakın zamanda geçirilen bir enfeksiyonun ardından ortaya çıkan göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı veya belirgin halsizlik miyokarditin erken belirtileri olabilir. Çoğu hastada uygun istirahat ve düzenli takip ile kalp kası tamamen iyileşir, ancak nadir ve ağır vakalarda kalpte kalıcı hasar gelişebilir.

Miyokardit Nedir?

Miyokardit, kalp kasının iltihaplanması anlamına gelen bir hastalıktır. Kalp kası, vücudun ihtiyaç duyduğu kanı pompalayan ana yapıdır ve bu kas dokusunun iltihaplanması, kalbin çalışma düzenini doğrudan etkiler. Miyokardit hafif seyredebilir ve fark edilmeden iyileşebilirken, bazı hastalarda ciddi ritim bozukluklarına, kalp yetmezliğine ve nadiren hayati risklere yol açabilir.

Hastalığın en zorlayıcı yönlerinden biri, belirtilerinin başka birçok kalp ve kalp dışı hastalıkla karışabilmesidir. Bu nedenle miyokardit, hem tanı hem de izlem açısından dikkat gerektiren bir durumdur. Erken tanı konulduğunda çoğu hastada kalıcı hasar gelişmeden iyileşme mümkündür.

Miyokardit Neden Olur?

Miyokarditin en sık nedeni enfeksiyonlardır. Özellikle virüsler, kalp kasına yerleşerek bağışıklık sisteminin aşırı yanıt vermesine neden olabilir. Bu bağışıklık yanıtı, virüsü temizlemeye çalışırken kalp kası hücrelerine de zarar verir ve iltihap gelişir. En sık sorumlu tutulan virüsler üst solunum yolu enfeksiyonlarına yol açan virüslerdir, ancak mide-bağırsak enfeksiyonları sonrası da miyokardit gelişebilir.

Bunun dışında bazı bakteriyel enfeksiyonlar, otoimmün hastalıklar, bağ dokusu hastalıkları, bazı ilaçlar ve nadiren toksik maddeler de miyokardite yol açabilir. Son yıllarda aşılar sonrası görülen miyokardit vakaları da gündeme gelmiştir; bu durum oldukça nadirdir ve çoğu vakada hafif seyirli olup tam iyileşme ile sonuçlanır.

Miyokarditte sorun yalnızca mikrobun kendisi değil, vücudun verdiği bağışıklık yanıtının kontrolsüz hale gelmesidir.

Miyokardit Neden Önemlidir?

Kalp kası iltihaplandığında, kasılma gücü geçici veya kalıcı olarak azalabilir. Bu durum kalbin vücuda yeterli kan pompalayamamasına yol açabilir. Ayrıca iltihaplı kalp dokusu elektriksel iletimi de bozabilir. Bunun sonucu olarak ritim bozuklukları ortaya çıkabilir.

Bazı hastalarda miyokardit tamamen iyileşirken, bazılarında kalp kasında kalıcı hasar oluşur. Bu hasar ilerleyen dönemde kalp yetmezliğine zemin hazırlayabilir. Nadir fakat ağır seyirli vakalarda ani kalp durması riski de vardır. Bu nedenle miyokardit, “basit bir enfeksiyon sonrası gelişebilen ama hafife alınmaması gereken” bir durumdur.

Miyokardit Belirtileri Nelerdir?

Miyokarditin belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Bazı hastalarda çok hafif seyrederken, bazı hastalarda oldukça belirgin olabilir. En sık karşılaşılan tablo, yakın zamanda geçirilmiş bir enfeksiyonun ardından ortaya çıkan göğüs ağrısı, çarpıntı veya nefes darlığıdır.

Göğüs ağrısı genellikle baskı veya yanma şeklindedir ve kalp krizini taklit edebilir. Çarpıntı hissi, kalbin düzensiz veya hızlı attığı algısı şeklinde tarif edilir. Nefes darlığı özellikle eforla belirginleşebilir. Halsizlik ve çabuk yorulma sık görülür.

Bazı hastalarda bayılma hissi, baş dönmesi veya ritim bozukluğuna bağlı geçici bilinç kaybı gelişebilir. Daha ağır olgularda bacaklarda şişlik, gece nefes darlığı ve kalp yetmezliği bulguları ortaya çıkabilir.

Miyokardit Nasıl Teşhis Edilir?

Miyokardit tanısı çoğu zaman klinik şüphe ile başlar. Yakın zamanda enfeksiyon geçirmiş bir hastada yeni başlayan göğüs ağrısı veya çarpıntı mutlaka dikkatle değerlendirilmelidir.

Elektrokardiyografi (EKG), kalbin elektriksel aktivitesindeki değişiklikleri gösterebilir ancak her zaman özgül değildir. Kan testlerinde kalp kası hasarını gösteren bazı enzimler yükselebilir. Ekokardiyografi ile kalbin kasılma gücü ve yapısal durumu değerlendirilir.

Tanıda en değerli yöntemlerden biri kalp MR’ıdır. Kalp MR’ı, kalp kasındaki iltihabı ve hasarı doğrudan gösterebilir. Bu yöntem sayesinde miyokarditin varlığı, yaygınlığı ve şiddeti daha net anlaşılır. Nadir durumlarda kalp kasından biyopsi gerekebilir, ancak bu genellikle ağır ve tanısı netleşmeyen vakalarda uygulanır.

Miyokardit Tedavisi Nasıl Yapılır?

Miyokardit tedavisi, hastalığın şiddetine ve kalbin etkilenme derecesine göre değişir. Hafif vakalarda en önemli tedavi istirahattir. Kalp kasının iyileşebilmesi için fiziksel ve sportif aktiviteler geçici olarak kısıtlanır. Bu dönem genellikle haftalar ile aylar arasında değişebilir.

Semptomlara göre kalp hızını düzenleyen ilaçlar, ritim bozukluğu varsa uygun tedaviler ve kalp yetmezliği bulguları olan hastalarda kalbi destekleyen ilaçlar kullanılabilir. Enfeksiyona yönelik spesifik bir tedavi çoğu viral miyokarditte gerekmez; bağışıklık sistemi zamanla iltihabı kontrol altına alır.

Ağır vakalarda hastanede izlem, nadiren yoğun bakım desteği gerekebilir. Çok nadir durumlarda geçici kalp destek cihazları veya ileri tedaviler gündeme gelebilir.

Miyokardit Geçirenler Nelere Dikkat Etmeli?

Miyokardit geçiren hastalar için en kritik konu, iyileşme sürecinde kalbi zorlayacak aktivitelerden kaçınmaktır. Erken dönemde yapılan yoğun egzersiz, iltihabın uzamasına veya kalıcı hasara yol açabilir. Bu nedenle spora dönüş mutlaka hekim kontrolünde ve kademeli olmalıdır.

Kontrol muayeneleri aksatılmamalı, önerilen süre boyunca EKG ve ekokardiyografi ile takip yapılmalıdır. Çarpıntı, göğüs ağrısı veya nefes darlığı tekrar ederse gecikmeden değerlendirme gerekir.

Miyokardit Kalıcı Hasar Bırakır mı?

Çoğu hastada miyokardit tamamen iyileşir ve kalp fonksiyonları normale döner. Ancak bazı hastalarda kalp kasında skar dokusu oluşabilir. Bu durum ilerleyen yıllarda ritim bozukluklarına veya kalp yetmezliğine zemin hazırlayabilir. Risk, hastalığın şiddeti ve erken dönemde alınan önlemlerle yakından ilişkilidir.

Miyokardit bulaşıcı mıdır?

Miyokarditin kendisi bulaşıcı değildir. Ancak miyokardite neden olan viral veya bakteriyel enfeksiyonlar bulaşıcı olabilir.

Miyokardit tekrarlar mı?

Özellikle altta yatan bir otoimmün hastalık varsa veya hasta yeni bir enfeksiyona maruz kalırsa, tekrar etme riski artar.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Yakın zamanda enfeksiyon geçirmiş bir kişide açıklanamayan göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı, bayılma veya ani performans düşüşü varsa mutlaka değerlendirilmelidir. Özellikle genç ve daha önce kalp hastalığı olmayan bireylerde bu belirtiler göz ardı edilmemelidir.

Sonuç

Miyokardit çoğu zaman geçici ve iyileşebilir bir hastalıktır, ancak doğru zamanda tanınmaz ve yeterince ciddiye alınmazsa ciddi sonuçlara yol açabilir. Erken tanı, istirahat ve uygun takip ile hastaların büyük bir kısmı normal yaşamlarına dönebilir. Burada anahtar nokta, belirtileri tanımak ve “nasıl olsa geçer” düşüncesiyle kalbi zorlamamaktır.

Referans: Myocarditis