AF ablasyonu nedir?
Atriyal fibrilasyon (AF) ablasyonu, atriyal fibrilasyon adı verilen düzensiz kalp ritmini düzeltmek için yapılan girişimsel bir tedavidir. Amaç, ritim bozukluğuna yol açan anormal elektriksel sinyalleri etkisiz hale getirerek kalbin normal düzenine dönmesini sağlamaktır.
İlaç tedavisiyle kontrol altına alınamayan, sık ataklar yaşayan veya kalıcı ritim düzelmesi istenen hastalarda ablasyon etkili ve güvenli bir seçenektir.
AF ablasyon neden yapılır?
Atriyal fibrilasyonda ritim bozukluğu çoğu zaman akciğerlerden kalbe dönen toplardamarların ağızlarında başlar. Bu damarlara pulmoner venler adı verilir.
Ablasyon işlemi, bu anormal sinyallerin çıktığı alanları hedef alır. Böylece hatalı elektrik iletimi durdurulur ve kalbin normal ritmi yeniden sağlanır.
İlaçlarla ritim kontrolü sağlanamıyorsa, ilaçlara bağlı yan etkiler gelişmişse veya hasta uzun vadede kalıcı bir çözüm istiyorsa ablasyon tercih edilir. Uygun hastalarda ablasyon, yaşam kalitesini belirgin şekilde artırır ve çarpıntı ataklarını büyük oranda ortadan kaldırır.
AF ablasyon nasıl yapılır?
Ablasyon işlemi genellikle kasık damarından girilerek yapılır. İnce ve esnek kateterler toplardamar yoluyla kalbin içine ilerletilir. Üç boyutlu haritalama sistemleri kullanılarak kalbin elektriksel haritası çıkarılır ve ritim bozukluğuna neden olan alanlar net şekilde saptanır.
Belirlenen bu alanlara kontrollü enerji verilerek küçük ve hedefe yönelik doku lezyonları oluşturulur. Bu sayede anormal elektrik sinyallerinin yayılması engellenir.
İşlem sırasında hasta genellikle hafif uyutulur veya derin sedasyon altında tutulur. Ağrı hissedilmez. İşlem süresi hastalığın tipine ve kalp yapısına bağlı olarak değişmekle birlikte ortalama 1,5–3 saat arasında sürer.
AF ablasyonda hangi teknikler kullanılır?
AF ablasyonunda farklı enerji kaynakları kullanılabilir. En yaygın yöntem radyofrekans ablasyondur. Bu teknikte ısı enerjisi kullanılarak hedeflenen dokuda kontrollü küçük yanık alanları oluşturulur.
Kriyobalon ablasyonunda ise soğuk enerji kullanılır. Pulmoner ven girişleri balon yardımıyla dondurularak izole edilir. Özellikle paroksismal AF’de etkili bir yöntemdir.
Son yıllarda pulsed field ablasyon adı verilen yeni bir teknoloji kullanılmaya başlanmıştır. Bu yöntemde kısa süreli yüksek voltajlı elektrik alanları oluşturularak sadece kalp kası hücreleri etkilenir. Çevre dokulara zarar verme riski son derece düşüktür. Daha kısa işlem süresi ve yüksek güvenlik profili sayesinde hızla yaygınlaşmaktadır.
AF ablasyon başarı oranları nedir?
Paroksismal atriyal fibrilasyonda ablasyon sonrası uzun dönem ritim kontrolü %70–85 oranında sağlanabilir. Persistan AF’de bu oran biraz daha düşüktür ancak gerektiğinde ek seanslarla başarı artırılabilir.
Pulsed field ablasyon ile yapılan işlemlerde başarı oranları yüksek, komplikasyon oranları ise oldukça düşüktür.
AF ablasyonun riskleri nelerdir?
AF ablasyonu genel olarak güvenli bir işlemdir. Ancak her girişimsel işlemde olduğu gibi bazı riskler vardır. Kasık bölgesinde kanama veya morarma, geçici ritim bozuklukları ve nadiren kalp zarında sıvı birikimi görülebilir.
Ciddi komplikasyonlar çok nadirdir. Deneyimli merkezlerde işlem güvenliği son derece yüksektir.
AF ablasyon sonrası süreç nasıldır?
Ablasyondan sonra genellikle 1 gün hastanede takip yeterlidir. Birkaç gün içinde günlük yaşama dönülebilir. İlk 1–3 ay içinde çarpıntı atakları görülebilir. Bu dönem kalbin iyileşme sürecidir ve genellikle kalıcı ritim başarısını etkilemez.
Doktorunuz, ablasyon sonrası bir süre ritim düzenleyici ilaçlar ve kan sulandırıcı tedavi önerebilir. Takiplerde EKG ve gerekirse Holter kaydı ile ritim düzenli olarak kontrol edilir.
AF ablasyon sonrası hastaların büyük çoğunluğu belirgin rahatlama yaşar. Çarpıntı atakları kaybolur veya çok nadir hale gelir. Egzersiz kapasitesi artar, yorgunluk ve nefes darlığı azalır.
Sağlıklı beslenme, ideal kilonun korunması, düzenli egzersiz, alkolün sınırlandırılması ve uyku düzenine dikkat edilmesi uzun dönem başarıyı artırır.
Referans: Atrial fibrillation ablation
