Sinüs Bradikardisi Nedir?
Sinüs bradikardisi, kalbin doğal uyarı merkezi olan sinüs düğümünün yavaş çalışmasıdır. Ritim düzenlidir, ancak kalp hızı düşüktür.
Uyku, sporculuk, bazı ilaçlar ve yüksek vagal tonus sinüs bradikardisine neden olabilir. Şikayet yoksa çoğu zaman yalnızca takip edilir. Belirti varsa neden araştırılır.
Sinüs Düğümü Hastalığı Nedir?
Sinüs düğümü hastalığında kalbin doğal ritim merkezi yeterince düzenli çalışamaz. Nabız gereğinden yavaş olabilir veya zaman zaman duraklamalar yaşanabilir.
Bazı hastalarda nabız bazen çok yavaşlar, bazen de atriyal fibrilasyon gibi hızlı ritimler gelişir. Buna taşikardi-bradikardi sendromu denebilir. Bu durumda hasta hem çarpıntı hem de bayılma hissi yaşayabilir.
Kalp Bloğu Nedir?
Kalp bloğu, kalpteki elektrik uyarısının kulakçıklardan karıncıklara geçişinde yavaşlama veya kesilme olmasıdır. Bu durumda kalbin alt odacıkları yeterince düzenli uyarı alamayabilir ve bradikardi gelişebilir.
Kalp bloğunun dereceleri vardır. Bazıları hafif ve takip edilebilir düzeydedir. Bazıları ise ciddi nabız düşüklüğüne, bayılmaya ve kalp pili ihtiyacına yol açabilir. Özellikle ileri dereceli AV bloklar kalıcı kalp pili açısından değerlendirilir.
Bradikardi İlaçlardan Kaynaklanabilir mi?
Evet. Bradikardinin sık nedenlerinden biri ilaçlardır. Tansiyon, ritim bozukluğu veya kalp hastalığı için kullanılan bazı ilaçlar kalp hızını yavaşlatabilir.
Bu durumda ilaçların dozu ve gerekliliği doktor tarafından değerlendirilir. Hasta kendi kendine ilacı kesmemelidir. Çünkü ilacı aniden bırakmak tansiyon yükselmesine, çarpıntıya veya altta yatan hastalığın kötüleşmesine neden olabilir.
Bradikardi Tanısı Nasıl Konur?
Bradikardi tanısı için ilk adım EKG’dir. EKG, kalbin ritmini, hızını ve elektrik iletimini gösterir. Ancak bradikardi her an görülmeyebilir.
Şikayet aralıklıysa Holter monitörü kullanılır. Holter, kalp ritmini 24 saat veya daha uzun süre kaydeder. Holterde duraklamalar, kalp blokları, yavaş ritimler ve hızlı-yavaş ritim geçişleri görülebilir. Ayrıca hastanın şikayet notlarıyla ritim kaydı karşılaştırılır. Bu ilişki bradikardi tedavisi kararında çok değerlidir.
Bazı hastalarda daha uzun süreli kayıt cihazları gerekebilir. Çünkü bayılma ayda bir oluyorsa 24 saatlik Holter yeterli olmayabilir. Tanıda amaç, hastanın şikayeti ile bradikardi bulgusunu aynı anda yakalamaktır.
Bradikardi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Bradikardi tedavisi, nedenine göre planlanır. Şikâyet oluşturmayan ve güvenli kabul edilen nabız düşüklüğünde tedavi gerekmeyebilir. Bu durumda takip yeterli olabilir.
İlaçlara bağlı bradikardide ilaç düzenlemesi yapılabilir. Tiroid yavaşlığı veya elektrolit bozukluğu varsa altta yatan neden tedavi edilir. Kalbin elektrik sisteminde kalıcı bir sorun varsa kalp pili gerekebilir.
Kalp Pili Ne Zaman Gerekir?
Kalp pili, kalbin çok yavaşladığı veya durakladığı bradikardi durumlarında ritmi güvenli düzeyde tutmak için kullanılır. Özellikle şikayet yapan sinüs düğümü hastalığı ve ileri dereceli kalp bloklarında gündeme gelir.
Kalp pili kararı yalnızca nabız sayısına göre verilmez. Bayılma, baş dönmesi, halsizlik, duraklama süresi, kalp bloğunun tipi ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilir. Kalp pili, doğru hastada yaşam kalitesini ve güvenliği belirgin artıran bir tedavidir.
Kalp Pili Takılırsa Nabız Nasıl Düzelir?
Kalp pili, gerektiğinde kalbe düzenli elektriksel uyarı gönderir. Kalp hızı güvenli sınırın altına indiğinde, yani bradikardi geliştiğinde, cihaz devreye girer.
Hasta çoğu zaman pili sürekli hissetmez. Cihaz yalnızca ihtiyaç olduğunda çalışır. Amaç kalbi yapay olarak hızlandırmak değil, tehlikeli yavaşlamaları ve duraklamaları önlemektir.
Bradikardide Ne Zaman Acile Başvurulmalıdır?
Nabız düşüklüğüyle birlikte bayılma, bilinç bulanıklığı, göğüs ağrısı veya ciddi nefes darlığı varsa acil yardım alınmalıdır. Soğuk terleme, tansiyon düşüklüğü veya belirgin halsizlik de önemlidir.
Kişi bradikardisinin ciddi olduğunu fark ediyor ve kendini kötü hissediyorsa beklememelidir. Özellikle kalp hastalığı olanlarda veya yeni ilaç başlanmış kişilerde bu durum daha hızlı değerlendirilmelidir. Acil yaklaşımda bradikardinin hastada dolaşım bozukluğu oluşturup oluşturmadığı temel belirleyicidir.
Nabız Düşüklüğü Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?
Düşük nabız fark edildiğinde yalnızca sayıya odaklanmamak gerekir. Nabız kaçken hangi şikayetin olduğu not edilmelidir. Baş dönmesi, bayılma, nefes darlığı veya çarpıntı zamanı önemlidir.
Kullanılan ilaçların listesi doktora gösterilmelidir. Tansiyon ilaçları, ritim ilaçları, göz damlaları ve bazı bitkisel ürünler bile bradikardiye yol açabilir. Kontrollerde EKG ve Holter sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.
Bradikardi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Bradikardi düzelir mi?
Bradikardiniz yani düşük nabzınız varsa aşağıdakiler kontrol edilir:
- Kalp ritmi normalde çıkması gereken yerden çıkıyor ve normal bir şekilde karıncığa iletiliyor mu?
- Egzersiz ile kalp hızınız istenilen düzeyde artıyor mu?
- Herhangi bir şikayetiniz var mı?
Bu soruların cevaplarına göre bir karar verilir. Örneğin istirahat kalp hızınız 50 olsun. EKG’de bradikardi dışında her şey normalse, hiçbir şikayetiniz yoksa, eforla kalp hızınız yeterince artıyorsa (buna kronotropik yanıt denir) herhangi bir müdahaleye gerek yoktur. Ancak kalp atış hızınız dakikada 55 ise ancak EKG’de bir sorun varsa, örneğin kulakçıklar ve karıncıklar arasındaki iletim engellenmişse (blok varsa), o zaman kalp pili gerekebilir. Bradikardide sadece kalp hızı değil diğer faktörler de birlikte değerlendirilmelidir.
Bradikardi ablasyon ile tedavi edilebilir mi?
Bazı hastalarda kulakçık kaynaklı erken vurular (atriyal ekstrasistol de denir) bradikardiye yani nabız düşüklüğüne neden olabilir. Bu hastalarda ablasyonla bradikardi düzeltilebilir. Yine vazovagal senkop olan kişilerde dinlenme halindeki kalp hızında da düşüklük görülebilir. Vazovagal senkop için yapılan kardiyonöroablasyon tedavisi ile istirahat kalp hızı da arttırılabilir.
Nabız kaça düşerse ölüm olur?
Sağlıklı, egzersiz yapan kişilerde özellikle uyku sırasında kalp atış hızı 40 civarına kadar düşebilir. Bu tehlikeli bir durum olduğu anlamına gelmez. Eğer baş dönmesi, halsizlik veya efor kapasitesinde azalma gibi şikayetler yoksa, nabzın dakikada 45-50 olması endişe verici değildir. Burada önemli olan kalbin üst (kulakçıklar) ve alt odacıklarının (karıncıklar) çalışma düzeninin korunmuş olması, yani kalbin iletim sisteminde blok olmamasıdır.
Her hastada nabız düşüklüğünün kalp bloğu ile ilişkili olup olmadığına ve şikayete neden olup olmadığına bakılır ve bireysel karar verilir. Şikayete neden olan bradikardi varsa tedavi edilmelidir.
Egzersiz yaparken nabzım kaça kadar yükselebilir?
Egzersiz yaparken, maksimum hedef kalp hızı hesaplanır. Kendi maksimum hızınızı bulmak için 220’den yaşınızı çıkarın. 40 yaşındaysanız, egzersiz yaparken kalp atış hızınızın olması gereken maksimum hız 220-40=180’dir. Nabzınızı maksimum hızınızın %85’ine kadar yükseltebilirsiniz.
Nabız 50 olursa tehlikeli midir?
Her zaman tehlikeli değildir. Şikayeti olmayan sağlıklı kişilerde veya sporcularda 50 nabız bradikardi olarak değerlendirilse de normal olabilir. Baş dönmesi, bayılma veya halsizlik varsa değerlendirme gerekir.
Uyurken nabız düşmesi normal mi?
Evet. Uyku sırasında nabız doğal olarak düşebilir. Ancak uzun duraklamalar, bayılma öyküsü veya gündüz belirti varsa Holter ile değerlendirme yapılabilir.
Bradikardi tansiyonu düşürür mü?
Bazı hastalarda çok yavaş nabız tansiyonu düşürebilir. Bu durumda baş dönmesi, göz kararması veya bayılma görülebilir.
Bradikardi ilaçla düzelir mi?
Nedene bağlıdır. İlaç kaynaklıysa düzenleme ile bradikardi düzelebilir. Kalbin elektrik sisteminde kalıcı sorun varsa kalp pili gerekebilir.
