Kalp damar hastalığında damarların daralması veya tıkanması saptandığında en sık sorulan sorulardan biri şudur: “Anjiyoplasti mi yapılmalı, bypass mı?”
Bu iki tedavi yöntemi aynı amaca hizmet eder: kalp kasına giden kan akışını yeniden sağlamak. Ancak hangi yöntemin daha uygun olduğu, hastadan hastaya değişir ve birkaç temel faktöre bağlıdır.
Anjiyoplasti Ne Zaman Tercih Edilir?
Anjiyoplasti, daralmış damarın balonla açılması ve çoğu zaman stent yerleştirilmesiyle yapılan kapalı bir girişimdir. Açık ameliyat gerektirmez ve genellikle bilek ya da kasıktan girilerek uygulanır.
Bu yöntem en çok, sınırlı sayıda damarda darlık olan hastalarda tercih edilir. Özellikle bir veya iki damarda, teknik olarak uygun bir bölgede yer alan darlıklar anjiyoplasti ile başarılı şekilde tedavi edilebilir. Göğüs ağrısı olan, kalp krizi geçiren ya da anjiyografi sırasında belirgin ama lokal bir tıkanıklık saptanan hastalarda anjiyoplasti hızlı ve etkili bir çözüm sunar.
Anjiyoplastinin en önemli avantajı, iyileşme süresinin kısa olmasıdır. Hastaların çoğu kısa sürede günlük yaşamına dönebilir. Ancak bu yöntemin kalıcı başarısı, damarın yapısı, hastanın risk faktörleri ve düzenli ilaç kullanımına bağlıdır.
Bypass Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Bypass ameliyatı, kalp damarlarındaki tıkalı bölümlerin vücudun başka damarları kullanılarak köprülenmesi işlemidir. Bu yöntem, özellikle daha yaygın ve karmaşık damar hastalığında tercih edilir.
Birden fazla damarda ciddi darlık varsa, sol ana koroner damar tutulumu mevcutsa veya damar yapısı anjiyoplasti için uygun değilse bypass daha doğru bir seçenek olabilir. Özellikle şeker hastalığı olan, kalp kası fonksiyonu azalmış veya yaygın damar hastalığı bulunan kişilerde bypass ameliyatının uzun vadeli sonuçları daha yüz güldürücü olabilir.
Bypass ameliyatı açık cerrahi bir işlem olduğu için iyileşme süresi daha uzundur. Ancak uygun hastalarda, uzun yıllar boyunca daha kalıcı bir kan akımı sağlayabilir.
Hangisi Daha İyi?
Aslında doğru soru “hangisi daha iyi?” değil, “hangi hasta için hangisi daha uygun?” olmalıdır. Anjiyoplasti ve bypass birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan tedavilerdir.
Karar verilirken şu faktörler birlikte değerlendirilir:
- Kaç damar hastalıklı?
- Darlıkların yeri ve yapısı nasıl?
- Hasta diyabet gibi ek hastalıklara sahip mi?
- Kalp kasının gücü nasıl?
- Hastanın yaşı ve genel durumu nedir?
Bu nedenle çoğu zaman karar, kardiyolog ve kalp cerrahının birlikte değerlendirdiği bir ekip yaklaşımıyla verilir.
Acil Durumlarda Hangisi Yapılır?
Kalp krizi gibi acil durumlarda, çoğu hastada ilk tercih anjiyoplastidir. Çünkü hızlıca damarı açmak ve kalp kası hasarını azaltmak mümkündür. Ancak bazı özel durumlarda veya anjiyoplastinin yetersiz kaldığı hastalarda, ileri dönemde bypass ameliyatı gerekebilir.
Özetle
Anjiyoplasti daha az invaziv, hızlı iyileşme sağlayan bir yöntemdir ve uygun damarlarda çok etkilidir. Bypass ameliyatı ise daha yaygın ve karmaşık damar hastalığında, özellikle uzun vadeli sonuçlar açısından avantaj sağlar. Hangi yöntemin seçileceği, tek bir kritere değil, hastanın tüm klinik durumuna göre belirlenir.
En doğru karar, hastanın bireysel özellikleri dikkate alınarak ve ayrıntılı değerlendirme sonrası verilir.
Referans: Stenting vs Bypass Surgery
