Kalp çarpıntısı, kalp atışlarının normalden hızlı, düzensiz veya güçlü hissedilmesi durumudur. Bu his birkaç saniye sürebileceği gibi bazen birkaç dakika veya saat devam edebilir.
Çarpıntı sık tekrarlıyorsa, uzun sürüyorsa veya baş dönmesi, nefes darlığı ya da göğüs ağrısı gibi belirtilerle birlikte görülüyorsa değerlendirilmesi gerekir.
Kalp Çarpıntısı Nasıl Hissedilir?
Bazı kişiler kalbinin göğüste hızlı attığını fark ederken bazı kişiler düzensiz atımlar hissedebilir. Bazen kalp bir atış atlamış gibi veya ekstra bir atım yapmış gibi hissedilebilir.
Çarpıntı göğüste, boyunda veya boğaz bölgesinde hissedilebilir. Özellikle zayıf kişilerde şah damarının atışı daha belirgin olabilir.
Kalp çarpıntısı dinlenirken, egzersiz sırasında veya stresli bir durumda ortaya çıkabilir. Çoğu zaman kısa sürede kendiliğinden geçer ancak dinlenirken ortaya çıkan çarpıntılar daha fazla dikkat gerektirir.
Kalp Çarpıntısı Neden Olur?
Kalp çarpıntısının en sık nedeni yaşam tarzı ile ilişkili faktörlerdir. Stres ve kaygı, kafein tüketimi, sigara, alkol, yoğun egzersiz veya uykusuzluk kalp atış hızını artırarak çarpıntı yapabilir.
Bazı durumlarda ise çarpıntının altında tıbbi nedenler bulunabilir. Kansızlık, tiroid bezinin fazla çalışması, enfeksiyonlar veya elektrolit dengesizlikleri (özellikle potasyum ve magnezyum eksikliği) kalp çarpıntısına yol açabilir.
Kalp çarpıntısının önemli nedenlerinden biri de kalp ritim bozukluklarıdır. Ekstrasistoller, supraventriküler taşikardi, atriyal fibrilasyon ve ventriküler aritmiler gibi hızlı ritim bozuklukları çarpıntının önemli nedenlerindendir.
Benzer şekilde, kalbin çok yavaş atması (genellikle dakikada 40-50’nin altı) da çarpıntı hissi yaratabilir. Bu durumda, kalp vücuda yeterli kanı pompalayabilmek için telafi amacıyla daha kuvvetli kasılır. Sinüs nodu disfonksiyonu (hasta sinüs sendromu) veya kalp blokları yavaş ritim bozukluklarına örnek verilebilir.
Bu nedenle sık tekrar eden çarpıntıların değerlendirilmesi önemlidir.
Kalp Çarpıntısı Ne Zaman Tehlikeli Olabilir?
Çoğu kalp çarpıntısı zararsızdır ve kısa sürede kendiliğinden geçer. Ancak bazı durumlarda çarpıntı ciddi bir kalp sorununun belirtisi olabilir.
Aşağıdaki durumlarda kalp çarpıntısı mutlaka değerlendirilmelidir:
- çarpıntı çok sık tekrar ediyorsa
- uzun süre devam ediyorsa
- baş dönmesi veya bayılma varsa
- göğüs ağrısı eşlik ediyorsa
- nefes darlığı gelişiyorsa
Bu belirtiler kalp ritim bozukluğu veya başka bir kalp hastalığını düşündürebilir.
Kalp Çarpıntısına Ne iyi Gelir?
Birçok kişi kalp çarpıntısı yaşadığında “kalp çarpıntısına ne iyi gelir?” sorusunu merak eder. Geçici nedenlere bağlı çarpıntılarda bazı basit yöntemler yardımcı olabilir.
Dinlenmek ve sakinleşmek çoğu zaman kalp atış hızının normale dönmesini sağlar. Yavaş ve derin nefes almak sinir sistemini sakinleştirerek çarpıntının azalmasına yardımcı olabilir. Kafein tüketimini azaltmak, sigaradan uzak durmak ve yeterli su içmek de çarpıntının tekrarını azaltabilir.
Stres yönetimi de önemli bir faktördür. Düzenli egzersiz yapmak, meditasyon veya nefes egzersizleri uygulamak bazı kişilerde çarpıntı sıklığını azaltabilir.
Kalp Çarpıntısı Nasıl Geçer?
Kalp çarpıntısının nasıl geçeceği büyük ölçüde altta yatan nedene bağlıdır. Stres, yoğun kafein tüketimi, uykusuzluk veya sıvı eksikliği gibi geçici faktörlere bağlı çarpıntılar çoğu zaman kısa sürede kendiliğinden düzelir. Bu durumlarda sakin bir ortamda dinlenmek, derin nefes almak ve kafein tüketimini azaltmak çarpıntının geçmesine yardımcı olabilir.
Ancak kalp çarpıntısı bir ritim bozukluğuna bağlıysa tıbbi tedavi gerekebilir. Bu durumda ilaç tedavisi uygulanabilir veya bazı hastalarda kateter ablasyon gibi girişimsel yöntemlerle ritim bozukluğu tedavi edilebilir.
Çarpıntı sık tekrarlıyorsa, uzun sürüyorsa veya baş dönmesi, bayılma, göğüs ağrısı gibi belirtilerle birlikte görülüyorsa mutlaka kardiyoloji değerlendirmesi yapılması gerekir.
Kalp Çarpıntısının Nedeni Nasıl Anlaşılır?
Kalp çarpıntısının nedenini belirlemek için öncelikle şikayetleriniz ayrıntılı olarak değerlendirecektir. Çarpıntının ne zaman başladığı, ne kadar sürdüğü ve hangi durumlarda ortaya çıktığı önemli ipuçları verir.
Gerektiğinde bazı testler yapılabilir. Elektrokardiyografi (EKG) kalbin elektriksel aktivitesini gösterir. Holter monitörü ise kalp ritmini 24–48 saat boyunca kaydederek aralıklı çarpıntıları tespit etmeye yardımcı olur.
Bazı durumlarda kan testleri, ekokardiyografi veya efor testi de gerekebilir.
Kalp Çarpıntısı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ara ara kalp çarpıntısı olması normal midir?
Ara sıra ortaya çıkan ve kısa sürede geçen çarpıntılar çoğu zaman zararsızdır. Stres, kafein, yorgunluk veya aşırı egzersiz gibi nedenlerle görülebilir. Tıpta sıkça rastlanan bu durum, kalbin normal ritmi dışında ara sıra erken ya da güçlü atmasıyla oluşur.
Kalbin boğazda atması hissinin nedenleri nelerdir?
Bazı kişilerde kalp atışları boyun bölgesinde daha belirgin hissedilebilir. Bu durum çoğu zaman stres, kafein veya çarpıntı sırasında artan kalp atış hızına bağlıdır. Özellikle heyecan veya efor anında kalbin daha kuvvetli kasılmasıyla oluşan bu his, şah damarı yoluyla boyuna iletilir.
Bunun yanı sıra, mide fıtığı veya reflü gibi mide-bağırsak rahatsızlıkları da boğazda nabız hissi yaratabilir. Eğer bu his sürekli hale gelirse, tiroid bezinin aşırı çalışması veya kansızlık gibi nedenleri araştırmak için doktora başvurmak faydalı olacaktır.
Panik atak mı kalp çarpıntısı mı, nasıl ayırt edilir?
Kalp çarpıntısı yaşayan birçok kişi bunun panik atak mı yoksa kalple ilgili bir sorun mu olduğunu merak eder. Her iki durumda da kalp atışları hızlanabilir ve göğüste güçlü atımlar hissedilebilir. Panik atakta vücut stres hormonları salgılar ve kalp hızlanır. Çarpıntıya genellikle yoğun korku, terleme, titreme ve nefes darlığı eşlik eder. Belirtiler birkaç dakika içinde yoğunlaşıp yavaş yavaş yatışabilir.
Ritim bozukluğuna bağlı çarpıntılar ise çoğu zaman aniden başlayıp yine aniden sonlanabilir, dinlenme sırasında ortaya çıkabilir. Bazı durumlarda çarpıntıya baş dönmesi veya bayılma da eşlik edebilir.
Ancak bu ayrım her zaman bu kadar net değildir. Çarpıntı sık tekrarlıyorsa veya uzun sürüyorsa EKG veya Holter monitörü ile kalp ritmi açısından değerlendirilmesi gerekir.
Hamilelikte kalp çarpıntısı normal midir?
Hamilelikte kan hacminin artması ve hormonal değişiklikler nedeniyle kalp daha hızlı ve kuvvetli çalışır. Bu nedenle ara sıra çarpıntı hissetmek sık görülen bir durumdur. Ancak çarpıntılara nefes darlığı, bayılma hissi veya göğüs ağrısı eşlik ediyorsa mutlaka doktora danışılmalıdır.